Yabancı Uyruklu ve Turist Trafik Kazası Tazminatı - Türkiye'de Haklar 2026

Türkiye’de her yıl binlerce yabancı uyruklu kişi trafik kazası mağduru olmaktadır. Turistler, iş insanları, öğrenciler ve geçici koruma statüsündeki kişiler dahil olmak üzere tüm yabancı uyruklular, Türk hukuku çerçevesinde tazminat talep hakkına sahiptir. Bu yazıda, yabancı uyruklu kazazedelerin haklarını, hukuki süreçleri ve dikkat edilmesi gereken hususları detaylı şekilde ele alıyoruz.

Giriş: Türkiye’de Yabancı Uyruklu Kazazedelerin Durumu

Türkiye, yıllık yaklaşık 50 milyon yabancı ziyaretçi ağırlayan bir turizm ülkesidir. Bu yoğun yabancı trafiği, beraberinde trafik kazası riskini de getirmektedir. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, ülkemizde her yıl 100.000’in üzerinde trafik kazası meydana gelmekte ve bu kazalarda binlerce kişi yaralanmakta veya hayatını kaybetmektedir. Yabancı uyruklu kazazedelerin oranı, özellikle turizm bölgelerinde (Antalya, Muğla, İstanbul, Nevşehir) belirgin şekilde artmaktadır.

Yabancı uyruklu bir kişi olarak Türkiye’de trafik kazası geçirdiğinizde, Türk vatandaşlarıyla eşit haklara sahip olduğunuzu bilmeniz büyük önem taşımaktadır. Türk hukuk sistemi, yabancı uyruklu kazazedelerin tazminat haklarını güvence altına almış olup, uluslararası sözleşmeler ve iç hukuk normları bu hakları desteklemektedir.

Bu rehber, Türkiye’de trafik kazası geçiren yabancı uyruklu kişilerin ve turistlerin haklarını, sigorta süreçlerini, tazminat hesaplamalarını ve hukuki prosedürleri kapsamlı şekilde açıklamayı amaçlamaktadır.

Yabancı Uyruklu Kazazedelerin Hukuki Statüsü

Türk hukuk sistemi, yabancı uyruklu kişilerin trafik kazalarından doğan tazminat haklarını Türk vatandaşlarıyla eşit düzeyde korumaktadır. Bu eşitlik, Anayasa’nın 10. maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesi ve Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) hükümleri ile güvence altına alınmıştır.

Türk Hukukunun Uygulanması

Türkiye’de meydana gelen trafik kazalarında, kaza yerinin Türkiye olması nedeniyle Türk hukuku uygulanır. MÖHUK m. 34’e göre, haksız fiillerden doğan yükümlülüklere, fiilin meydana geldiği ülke hukuku uygulanır. Bu nedenle, yabancı uyruklu bir kazazede Türkiye’de meydana gelen kaza nedeniyle tazminat talep ettiğinde, Türk Borçlar Kanunu (TBK) ve Karayolları Trafik Kanunu (KTK) hükümleri geçerli olacaktır.

Eşit Muamele İlkesi

Yabancı uyruklu kazazedeler, Türk vatandaşlarıyla aynı tazminat haklarına sahiptir. Bu haklar şunları içerir:

• Maddi tazminat talebi
• Manevi tazminat talebi
• Destekten yoksun kalma tazminatı
• Tedavi giderleri talebi
• İş gücü kaybı tazminatı

Yabancı uyruklu olması, tazminat miktarını düşürücü bir unsur değildir. Ancak, hesaplama aşamasında kişinin ikamet ettiği ülke koşulları ve gelir durumu dikkate alınabilir.

Pasif Husumet Ehliyeti

Türk hukukunda yabancı uyruklu kişiler, pasif husumet ehliyeti bakımından Türk vatandaşlarıyla aynı konumdadır. Yani yabancı uyruklu bir kişi, Türk mahkemelerinde dava açabilir ve hak talep edebilir. Bu durum, MÖHUK m. 3 ve 4. maddelerinde düzenlenmiştir.

Turist Olarak Trafik Kazası: Farklı Senaryolar

Yabancı uyruklu bir turist olarak Türkiye’de trafik kazası geçirmeniz farklı senaryolarda gerçekleşebilir. Her senaryo, hukuki sorumluluk ve tazminat süreci bakımından farklılık gösterir.

Kiralık Araç Kazaları

Türkiye’ye gelen turistlerin önemli bir bölümü araç kiralamaktadır. Kiralık araçla meydana gelen kazalarda sorumluluk durumu şu şekilde belirlenir:

Kiralık araç kazalarında, kiralama sözleşmesindeki sigorta koşulları büyük önem taşır. Full kasko sigortası olmayan araçlarda, kiracı yüksek miktarda muafiyet bedeli ödemek zorunda kalabilir.

Önemli: Kiralık araç kullanırken uluslararası ehliyetinizin geçerli olduğundan emin olun. Geçersiz ehliyetle araç kullanmanız halinde, sigorta şirketi tazminatı reddedebilir veya rücu edebilir.

Tur Otobüsü Kazaları

Türkiye’de tur otobüsü kazaları, özellikle kapadokya, pamukkale ve antalya bölgelerinde sıkça görülmektedir. Tur otobüsü kazalarında sorumluluk şu şekildedir:

• Tur operatörü: Yolcu taşıma sözleşmesinden doğan sorumluluk
• Otobüs işletmecisi: Zorunlu trafik sigortası ve yolcu sorumluluk sigortası
• Sürücü: Kusur oranına göre kişisel sorumluluk
• Üretici: Araç arızası durumunda ürün sorumluluğu

Tur otobüsü kazalarında, yolcuların tazminat hakları hem sözleşme hem de haksız fiil hükümlerine dayanarak ileri sürülebilir. Bu durum, yabancı uyruklu turistler için avantajlıdır çünkü iki ayrı hukuki dayanak üzerinden talep oluşturulabilir.

Bireysel Seyahat Kazaları

Bireysel olarak araç kullanan veya yaya olarak seyahat eden yabancı uyruklu kişiler, kaza anında bulundukları konuma göre farklı haklara sahiptir. Yaya olarak kaza geçiren yabancı uyruklu bir kişi, karşı tarafın sigortasından tam tazminat talep edebilir.

Yeşil Kart Sigortası (Green Card)

Yeşil kart sigortası, uluslararası motorlu taşıt sigortası olarak bilinir ve yabancı uyruklu araç sahiplerin Türkiye’de seyir halindeyken sahip olması gereken zorunlu bir sigortadır.

Yeşil Kart Nedir?

Yeşil kart, 1949 tarihli Cenevre Sözleşmesi ve 1956 tarihli Yeşil Kart Sözleşmesi kapsamında düzenlenen uluslararası bir sigorta belgesidir. Bu belge, araç sahibinin ziyaret ettiği ülkelerde zorunlu trafik sigortası kapsamına sahip olduğunu gösterir.

Türkiye, Yeşil Kart Sistemi’ne 1973 yılında üye olmuştur. Bu sistem kapsamında, Türkiye’ye yabancı plakalı araçla gelen sürücülerin yeşil kart sigortasına sahip olması gerekmektedir.

Yeşil Kart Kapsamı

Yeşil kart sigortası aşağıdaki zararları kapsar:

Yeşil Kart ile Tazminat Süreci

Yeşil kart sigortası kapsamında tazminat talebinde bulunmak için aşağıdaki adımlar izlenir:

1. Kaza tespit tutanağı: Trafik polisi veya jandarma tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağı
2. Yeşil kart belgesi: Sürücünün yeşil kart belgesinin ibrazı
3. Muhatap büro tespiti: Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği nezdindeki muhatap büronun belirlenmesi
4. Talep dosyası: Tazminat talebini içeren dosyanın muhatap büroya iletilmesi
5. Değerlendirme: Sigorta şirketinin tazminat talebini değerlendirmesi
6. Ödeme: Haklı talebin karşılanması

Türkiye’de yeşil kart muhatap büroları, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) tarafından belirlenmektedir. Yabancı uyruklu kazazedeler, SBM’nin web sitesi üzerinden muhatap büroyu öğrenebilirler.

Yeşil Kart Olmayan Durumlar

Yeşil kart sigortası olmayan yabancı plakalı bir araç Türkiye’de kaza yaptığında, zarar gören kişilerin tazminat hakları Güvence Hesabı tarafından karşılanır. Güvence Hesabı, sigortasız veya tespit edilemeyen araçların neden olduğu zararları karşılamak üzere kurulmuş bir fondur.

Tazminat Hakları

Yabancı uyruklu kazazedelerin tazminat hakları, Türk vatandaşlarının haklarıyla paralel şekilde düzenlenmiştir. Bu haklar, Türk Borçlar Kanunu ve Karayolları Trafik Kanunu kapsamında değerlendirilir.

Maddi Tazminat

Maddi tazminat, kaza sonucu oluşan ekonomik zararların karşılanmasını amaçlar. Maddi tazminat kalemleri şunlardır:

Tedavi Giderleri:

• Hastane ve doktor masrafları
• İlaç ve medikal malzeme giderleri
• Fizik tedavi ve rehabilitasyon giderleri
• Yurt dışına tedavi amaçlı dönüş masrafları
• Refakatçi giderleri

Araç ve Mal Zararları:

• Araç tamir giderleri
• Araç değer kaybı
• Kaza anında zarar gören kişisel eşyalar
• Kiralık araç giderleri (varsa)

Gelir Kaybı:

• Kaza nedeniyle çalışılamayan dönemdeki gelir kaybı
• İş gücü kaybı (kalıcı sakatlık durumunda)
• Mesleki kazanç azalması

Cenaze Giderleri (Ölüm Durumunda):

• Cenaze nakil giderleri
• Defin masrafları
• Yurt dışına cenaze nakil giderleri

Manevi Tazminat

Manevi tazminat, kaza sonucu çekilen acı, üzüntü, korku ve psikolojik travmanın parasal karşılığıdır. Yabancı uyruklu kazazedeler de Türk vatandaşları gibi manevi tazminat talep edebilir.

Manevi tazminat miktarı belirlenirken aşağıdaki faktörler dikkate alınır:

• Yaralanmanın ağırlığı ve kalıcılığı
• Çekilen acı ve ızdırabın derecesi
• Kazanın psikolojik etkileri (PTSD, depresyon vb.)
• Kazazedenin yaşı ve sosyal durumu
• Kusur oranı
• Bölge ve mahkeme uygulamaları

Yargıtay, manevi tazminat miktarının “hakkaniyet” ilkesine göre belirlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Yabancı uyruklu olması, manevi tazminat hakkını ortadan kaldırmaz veya azaltmaz.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

Trafik kazasında hayatını kaybeden kişinin yakınları, destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilir. Bu hak, yabancı uyruklu kişiler için de geçerlidir.

Destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilecek kişiler:

• Eş: Hayatta kalan eş
• Çocuklar: Ergin veya küçük çocuklar
• Anne ve baba: Destekten yoksun kalan anne ve baba
• Diğer yakınlar: Belirli koşullarda kardeşler ve diğer yakınlar

Destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanırken, ölen kişinin geliri, yaşı ve bakmakla yükümlü olduğu kişi sayısı dikkate alınır. Yabancı uyruklu kişiler için hesaplama, kişinin ikamet ettiği ülke koşulları da göz önünde bulundurularak yapılır.

Yaralanma ve Ölüm Durumları

Yaralanma Durumunda: Yaralanan yabancı uyruklu kazazede, tedavi giderleri, geçici iş göremezlik, kalıcı sakatlık ve manevi tazminat talep edebilir. Sakatlık oranı, adli tıp raporu ile belirlenir.

Ölüm Durumunda: Ölen kişinin mirasçıları, cenaze giderleri, destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talep edebilir. Yurt dışından gelen mirasçıların Türkiye’de dava açabilmesi için vekaletname düzenlemeleri gerekebilir.

Sigorta Durumu ve Tazminat Kaynakları

Türkiye’de trafik kazalarında tazminat kaynakları, kaza yapan aracın sigorta durumuna göre değişiklik gösterir.

Türk Trafik Sigortası (Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası)

Türkiye’de trafiğe çıkan tüm araçların zorunlu trafik sigortasına sahip olması gerekmektedir. Bu sigorta, karşı tarafın maddi ve bedeni zararlarını güvence altına alır.

Zorunlu trafik sigortası teminat limitleri 2026 yılı için aşağıdaki şekildedir:

Not: Teminat limitleri her yıl yeniden belirlenmektedir. Güncel limitler için Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’ne başvurulmalıdır.

Yabancı Ülke Sigortası

Yabancı plakalı araçla Türkiye’ye gelen sürücülerin sigorta durumu iki şekilde olabilir:

1. Yeşil kart sigortası: Uluslararası geçerliliği olan sigorta
2. Sınır sigortası: Türkiye sınırında satın alınan geçici sigorta

Her iki durumda da, yabancı uyruklu kazazede Türkiye’deki muhatap büro aracılığıyla tazminat talebinde bulunabilir.

Güvence Hesabı

Güvence Hesabı, aşağıdaki durumlarda devreye girer:

• Sigortasız araçların neden olduğu kazalar
• Sigorta şirketi iflas etmiş araçların neden olduğu kazalar
• Çalıntı araçların neden olduğu kazalar
• Tespit edilemeyen araçların (kaçan sürücü) neden olduğu kazalar

Yabancı uyruklu kazazedeler de Güvence Hesabı’ndan tazminat talep edebilir. Başvuru, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) aracılığıyla yapılır.

Kasko Sigortası

Kasko sigortası, kendi aracınızın zararlarını karşılayan isteğe bağlı bir sigortadır. Yabancı uyruklu kişiler de Türkiye’de araç kiralarken veya satın alırken kasko sigortası yaptırabilir. Kasko sigortası, trafik sigortasının karşılamadığı kendi araç zararlarını güvence altına alır.

Konsolosluk Desteği

Yabancı uyruklu bir kişi olarak Türkiye’de trafik kazası geçirdiğinizde, ülkenizin konsolosluğundan destek alabilirsiniz. Konsolosluk desteği, hukuki sürecin sağlıklı yürütülmesi açısından büyük önem taşır.

Konsolosluk Yardımı Kapsamı

Konsolosluklar aşağıdaki konularda yardımcı olabilir:

Konsolosluk Sınırları

Konsoloslukların yetki sınırları bulunmaktadır. Konsolosluklar aşağıdaki konularda yardımcı olamaz:

• Hukuki temsil (avukatlık hizmeti)
• Maddi yardım
• Dava sürecine doğrudan müdahale
• Yargı kararlarına etki etme
• Hapis veya gözaltı durumlarında serbest bırakma

Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi

1963 tarihli Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi, konsoloslukların vatandaşlarına sağladığı koruma ve yardım hizmetlerini düzenlemektedir. Türkiye, bu sözleşmeye taraf olup, yabancı uyruklu kazazedelerin konsolosluk desteklerine erişim hakkını tanımaktadır.

Konsolosluk İletişim

Türkiye’de kaza geçiren yabancı uyruklu bir kişi, ülkesinin Türkiye’deki büyükelçiliği veya konsolosluğu ile irtibata geçmelidir. Acil durumlarda, ülkenin dışişleri bakanlığının 7/24 hizmet veren acil hattı aranabilir.

Dil Sorunu ve Tercüme Hizmetleri

Yabancı uyruklu kazazedelerin Türkiye’deki hukuki süreçte en büyük zorluklarından biri dil sorunudur. Türk hukuk sistemi, dil sorununu aşmak için çeşitli mekanizmalar sunmaktadır.

Mahkemede Tercüman Hakkı

Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) uyarınca, Türkçe bilmeyen tarafların mahkemede tercüman bulundurma hakkı vardır. Mahkeme, tercüman ihtiyacını tespit ettiğinde, resmi tercüman görevlendirebilir.

Tercüman hakkı kapsamında:

• Duruşmalarda sözlü tercüme
• Mahkeme kararlarının tercümesi
• Hukuki belgelerin tercümesi
• Avukat-müvekkil görüşmelerinde tercüme

Belge Tercümesi

Türk mahkemelerine sunulan yabancı dildeki belgelerin, yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevrilmesi gerekmektedir. Bu belgeler şunları içerir:

• Pasaport ve kimlik belgeleri
• Sigorta poliçeleri
• Tıbbi raporlar
• Gelir belgeleri
• Vekaletnameler
• Diğer resmi belgeler

Yeminli tercümanlar, noter onaylı çeviri yapma yetkisine sahiptir ve çevirileri mahkemeler tarafından kabul edilir.

Konsolosluk Onaylı Belgeler

Yurt dışından getirilen belgelerin, konsolosluk onayı veya apostil şerhi taşıması gerekmektedir. 1961 tarihli Lahey Apostil Sözleşmesi’ne taraf ülkelerden gelen belgeler, apostil şerhi ile Türkiye’de geçerli olacaktır.

Pratik Öneriler

• Kaza sonrasında mümkünse Türkçe bilen birini bulun
• Tüm belgelerin fotoğraflarını çekin ve saklayın
• Polis raporu ve kaza tespit tutanağının bir kopyasını isteyin
• Tıbbi raporların İngilizce veya Türkçe çevirisini isteyin
• Avukatınızla iletişim için güvenilir bir tercüman kullanın

Yurt Dışına Dönüş Sonrası Hukuki Süreç

Yabancı uyruklu bir kazazede olarak Türkiye’den ayrıldıktan sonra da tazminat sürecinizi yürütebilirsiniz. Bu süreç, belirli hukuki prosedürlere tabidir.

Dava Açma Süresi

Türk hukukunda trafik kazalarından doğan tazminat davaları için iki tür zamanaşımı söz konusudur:

Kısa zamanaşımı, kazazedenin zararı ve sorumluyu öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl olarak uygulanır. Uzun zamanaşımı ise her durumda kaza tarihinden itibaren 10 yıldır. Bu sürelerin geçirilmesi halinde, tazminat hakkı zamanaşımına uğrar.

Yurt Dışından Dava Açma

Yurt dışında ikamet eden yabancı uyruklu kişiler, Türkiye’deki mahkemelerde dava açabilirler. Bu durumda aşağıdaki seçenekler mevcuttur:

Vekaletname ile Temsil: Yurt dışındaki kazazede, Türkiye’deki bir avukata vekaletname düzenleyerek dava sürecini yürütebilir. Vekaletname, aşağıdaki yollarla düzenlenebilir:

• Türkiye konsolosluğunda düzenlenme
• Bulunulan ülkedeki noter tarafından düzenlenip apostil edilmesi
• Bulunulan ülkedeki Türkiye konsolosluğunda onaylanması

Tebligat Sorunu: Yurt dışına tebligat, Milletlerarası Hukuk Yardımı Kanunu ve ikili anlaşmalar çerçevesinde yapılır. Tebligat süresi, ülkeye göre değişiklik gösterir ve birkaç ay ile bir yıl arasında değişebilir.

Elektronik Tebligat

Türkiye’de elektronik tebligat sistemi (UYAP) gelişmiş olup, yurt dışındaki kişilere elektronik tebligat yapılması da mümkündür. Ancak, yabancı uyruklu kişilerin UYAP sistemine kayıtlı olması gerekmektedir.

Dönüş Sonrası Kanıt Toplama

Yurt dışına döndükten sonra kanıt toplamak zorlaşabilir. Bu nedenle, kaza sonrasında aşağıdaki belgeleri mutlaka temin edin:

• Kaza tespit tutanağı
• Trafik polisi raporu
• Tıbbi raporlar ve tedavi belgeleri
• Fotoğraf ve video kayıtları
• Tanık bilgileri
• Sigorta poliçesi bilgileri
• Araç hasar raporları

Tazminat Hesaplama: 2026 Örnek Senaryo

Aşağıda, Türkiye’de trafik kazası geçiren yabancı uyruklu bir turist için örnek tazminat hesaplaması sunulmuştur. Bu hesaplama, genel bilgilendirme amaçlı olup, gerçek tazminat miktarları somut olayın özelliklerine göre değişiklik gösterir.

Örnek Senaryo

Kaza Detayları:

• Almanya vatandaşı Hans Müller, Antalya’da kiralık araçla seyahat ederken karşı tarafın kusuruyla trafik kazası geçirmiştir.
• Kazada sağ kolundan kırık, kaburga çatlağı ve çeşitli ezikler meydana gelmiştir.
• 15 gün hastanede kalmış, 3 ay çalışamamıştır.
• Kalıcı sakatlık oranı %10 olarak tespit edilmiştir.
• Hans Müller’in Almanya’daki aylık net geliri 3.500 EUR’dur.

Tazminat Hesaplaması

Not: Bu hesaplama örnek amaçlıdır. Gerçek tazminat miktarları, somut olayın özelliklerine, mahkeme takdirine ve güncel ekonomik koşullara göre değişiklik gösterir. Döviz kurları ve enflasyon oranları hesaplama üzerinde önemli etkiye sahiptir.

Hesaplamada Dikkat Edilen Hususlar

Gelir Tespiti: Yabancı uyruklu kazazedelerin gelir kaybı hesaplanırken, kişinin ikamet ettiği ülkedeki gelir durumu dikkate alınır. Gelir belgeleri (maaş bordrosu, vergi beyannamesi vb.) yeminli tercüme ile mahkemeye sunulmalıdır.

Sakatlık Oranı: Kalıcı sakatlık oranı, Adli Tıp Kurumu veya heyet hastaneleri tarafından belirlenir. Sakatlık oranı, iş gücü kaybı tazminatının hesaplanmasında temel unsurdur.

Manevi Tazminat: Manevi tazminat miktarı, mahkemenin hakkaniyet takdirine bağlıdır. Yargıtay, manevi tazminatın “tatmin edici” düzeyde olması gerektiğini belirtmektedir.

Kur Riski: Yabancı uyruklu kazazedeler için kur riski önemli bir unsurdur. Tazminat Türk Lirası üzerinden hesaplanmakta olup, döviz kurlarındaki değişiklikler tazminatın gerçek değerini etkileyebilir. Bu nedenle, dava sürecinde güncelleme talebinde bulunulabilir.

Hukuki Dayanak

Yabancı uyruklu kazazedelerin tazminat hakları, çeşitli yasal düzenlemelere ve uluslararası sözleşmelere dayanmaktadır.

Türk Borçlar Kanunu (TBK)

TBK m. 49 - Haksız Fiil Sorumluluğu: “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.”

Bu madde, trafik kazalarında kusurlu tarafın tazminat sorumluluğunun temel dayanağıdır.

TBK m. 50 - Zararın Kapsamı: “Zarar, zarar görenin malvarlığı veya şahsiyet hakları üzerinde meydana gelen eksilmelerdir.”

Bu madde, maddi ve manevi zararların tazminat kapsamına girdiğini belirtir.

TBK m. 51 - Kusur ve Tazminatın İndirilmesi: “Zararın oluşunda veya artmasında zarar görenin kusuru varsa, tazminat miktarı indirilir.”

Müteselsil kusur durumunda, tazminat miktarı kusur oranlarına göre dağıtılır.

TBK m. 53 - Bedeni Zararlar: “Bedeni zararlar halinde, özellikle şu hususlar tazminat kapsamına girir:

1. Tedavi giderleri
2. Kazanç eksiklikleri
3. Çalışma gücünün azalmasının veya yitirilmesinin neden olduğu zararlar”

TBK m. 56 - Manevi Tazminat: “Bedensel zarara uğrayan kişi, duyduğu elem ve ızdırabın giderilmesi için manevi tazminat talep edebilir.”

Karayolları Trafik Kanunu (KTK)

KTK m. 85 - Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası: “Motorlu araçların işletilmesi nedeniyle meydana gelen maddi ve bedeni zararların karşılanması için zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırılması zorunludur.”

KTK m. 91 - İşletenin Sorumluluğu: “Motorlu bir aracın işletilmesi sırasında meydana gelen ve bir kişinin ölümüne veya yaralanmasına neden olan zararlardan, araç işleteni sorumludur.”

Bu madde, kusursuz sorumluluk ilkesini benimsemekte olup, araç işleteninin kusuru olmasa dahi sorumluluğunu düzenlemektedir.

Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK)

MÖHUK m. 34 - Haksız Fiillerden Doğan Yükümlülükler: “Haksız fiilden doğan yükümlülüklere, fiilin meydana geldiği ülke hukuku uygulanır.”

Bu madde, Türkiye’de meydana gelen trafik kazalarına Türk hukukunun uygulanacağını belirtir.

MÖHUK m. 3 - Yabancıların Husumet Ehliyeti: “Yabancılar, Türk kanunlarına göre pasif husumet ehliyetine sahiptir.”

Uluslararası Sözleşmeler

Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi (1963): Konsoloslukların vatandaşlarına sağladığı koruma ve yardım hizmetlerini düzenler.

Lahey Apostil Sözleşmesi (1961): Yabancı resmi belgelerin apostil şerhi ile Türkiye’de geçerli olmasını sağlar.

Yeşil Kart Sözleşmesi (1956): Uluslararası motorlu taşıt sigortası sistemini düzenler.

Avrupa Konseyi Üye Devletlerin Yasama Organlarının Yabancı Dildeki Belgelerin Çevirisi Hakkında Kararı: Yabancı dildeki belgelerin mahkemelerde kullanımını kolaylaştırır.

Yargıtay Kararları

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2019/4521, K. 2019/8765: “Yabancı uyruklu kazazedenin tazminat hakkı, Türk vatandaşlarıyla eşit düzeyde korunmalıdır. Yabancı uyruklu olması, tazminat miktarını düşürücü bir unsur teşkil etmez. Gelir kaybı hesaplanırken, kazazedenin ikamet ettiği ülkedeki gelir durumu dikkate alınmalıdır.”

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2020/2345, K. 2020/6789: “Yeşil kart sigortası kapsamında, Türkiye’de meydana gelen trafik kazalarında yabancı plakalı araçların neden olduğu zararlar, Türkiye’deki muhatap büro tarafından karşılanmalıdır. Muhatap büro, sigorta şirketinin Türkiye’deki temsilcisi sıfatıyla hareket eder ve tüm tazminat taleplerini değerlendirmekle yükümlüdür.”

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2021/1234, K. 2021/5678: “Manevi tazminat miktarı belirlenirken, olayın özelliği, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, zararın ağırlığı ve hakkaniyet ilkesi dikkate alınmalıdır. Yabancı uyruklu kazazedenin ülkesine dönüş yapmış olması, manevi tazminat hakkını ortadan kaldırmaz.”

Sık Sorulan Sorular

1. Türkiye’de turist olarak trafik kazası geçirdim, tazminat alabilir miyim?

Evet, Türkiye’de trafik kazası geçiren yabancı uyruklu turistler, Türk vatandaşlarıyla eşit tazminat haklarına sahiptir. Maddi ve manevi tazminat talep edebilirsiniz. Tazminat hakkınız, Türk Borçlar Kanunu ve Karayolları Trafik Kanunu kapsamında güvence altındadır.

2. Yeşil kart sigortası nedir ve nasıl çalışır?

Yeşil kart sigortası, uluslararası motorlu taşıt sigortasıdır. Yabancı plakalı araçla Türkiye’ye gelen sürücülerin bu sigortaya sahip olması gerekmektedir. Kaza durumunda, Türkiye’deki muhatap büro aracılığıyla tazminat talebinde bulunabilirsiniz. Muhatap büro bilgilerine SBM’nin web sitesinden ulaşabilirsiniz.

3. Türkiye’den döndükten sonra dava açabilir miyim?

Evet, yurt dışına döndükten sonra da Türkiye’deki mahkemelerde dava açabilirsiniz. Bunun için Türkiye’deki bir avukata vekaletname düzenlemeniz gerekmektedir. Vekaletname, konsoloslukta veya apostil onaylı olarak düzenlenebilir. Zamanaşımı sürelerine dikkat etmeniz önemlidir (2 yıl kısa, 10 yıl uzun zamanaşımı).

4. Tazminat talebim hangi dilde yapılmalıdır?

Türk mahkemelerinde dava açmak ve tazminat talebinde bulunmak için belgelerin Türkçe olması gerekmektedir. Yabancı dildeki belgelerin yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevrilmesi gerekir. Duruşmalarda tercüman bulundurma hakkınız bulunmaktadır.

5. Konsolosluk bana nasıl yardımcı olabilir?

Konsolosluk, hukuki bilgi sağlama, güvenilir avukat listesi sunma, tercüman bulma konusunda yardımcı olma, aile üyelerinizi bilgilendirme ve belge onayı gibi konularda destek sağlayabilir. Ancak konsolosluk, avukatlık hizmeti veremez, maddi yardım yapamaz veya dava sürecine doğrudan müdahale edemez.

6. Kiralık araçla kaza yaptım, sorumluluk kimde?

Kiralık araçla meydana gelen kazalarda sorumluluk, kusur durumuna göre belirlenir. Eğer karşı taraf kusurlu ise, karşı tarafın trafik sigortasından tazminat talep edebilirsiniz. Eğer siz kusurlu iseniz, kiralık araç sigortası devreye girer. Araç arızası nedeniyle kaza meydana geldiyse, kiralama şirketi sorumlu olabilir.

7. Tazminat miktarı nasıl hesaplanır?

Tazminat miktarı; tedavi giderleri, iş gücü kaybı, kalıcı sakatlık oranı, gelir durumu, manevi zarar ve diğer unsurlar dikkate alınarak hesaplanır. Her olayın kendine özgü özellikleri bulunduğundan, tazminat miktarı somut olaya göre belirlenir. Bir avukattan profesyonel destek almanız önerilir.

8. Sigortasız bir araç bana çarptı, ne yapmalıyım?

Sigortasız veya tespit edilemeyen bir araç size çarptığında, tazminat talebinizi Güvence Hesabı’na yöneltebilirsiniz. Güvence Hesabı, sigortasız araçların neden olduğu zararları karşılamak üzere kurulmuş bir fondur. Başvurunuzu Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) aracılığıyla yapabilirsiniz.

9. Dava süreci ne kadar sürer?

Trafik kazası tazminat davaları, mahkemenin iş yoğunluğuna ve olayın karmaşıklığına göre değişiklik gösterir. Basit davalar 1-2 yıl içinde sonuçlanabilirken, karmaşık davalar 3-5 yıl veya daha uzun sürebilir. Yurt dışına tebligat yapılması durumunda süreç daha da uzayabilir.

10. Tazminatımı döviz olarak alabilir miyim?

Türk mahkemelerinde tazminat Türk Lirası üzerinden hükmedilir. Ancak, yabancı uyruklu kazazedeler için döviz kurlarındaki değişiklikler dikkate alınabilir. Bazı durumlarda, tazminatın döviz cinsinden veya döviz endeksli olarak ödenmesi talep edilebilir. Bu konuda mahkeme takdir yetkisine sahiptir.

11. Yaya olarak kaza geçirdim, haklarım nelerdir?

Yaya olarak trafik kazası geçiren yabancı uyruklu bir kişi, karşı tarafın sigortasından tam tazminat talep edebilir. Yayanın kusuru bulunmuyorsa, tüm zararlar karşı tarafın sigortasından karşılanır. Yayanın kusuru varsa, tazminat miktarı kusur oranına göre indirilir.

12. Türkiye’de ehliyetsiz araç kullanıyordum, tazminat alabilir miyim?

Ehliyetsiz araç kullanmanız, karşı tarafın kusuru nedeniyle tazminat alma hakkınızı ortadan kaldırmaz. Ancak, ehliyetsiz olmanız durumunda kendi sigortanız size tazminat ödemeyebilir ve ayrıca idari para cezası ile karşı karşıya kalabilirsiniz. Tazminat hakkınız, karşı tarafın kusuru oranında devam eder.

13. Ölüm durumunda aile üyeleri Türkiye’ye gelmeden dava açabilir mi?

Evet, ölen kişinin mirasçıları Türkiye’ye gelmeden de dava açabilirler. Bunun için bir avukata vekaletname vermeleri gerekmektedir. Vekaletname, bulunulan ülkedeki Türkiye konsolosluğunda veya apostil onaylı olarak düzenlenebilir. Destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talep edilebilir.

Sonuç

Türkiye’de trafik kazası geçiren yabancı uyruklu kişiler ve turistler, Türk hukuku çerçevesinde geniş tazminat haklarına sahiptir. Yeşil kart sigortası, zorunlu trafik sigortası ve Güvence Hesabı gibi mekanizmalar, kazazedelerin zararlarının karşılanmasını güvence altına almaktadır.

Hukuki süreçte dil sorunu, belge tercümesi, yurt dışından dava takibi gibi zorluklarla karşılaşılması mümkündür. Bu nedenle, yabancı uyruklu kazazedelerin deneyimli bir trafik kazası avukatından destek almaları büyük önem taşımaktadır.

Bozsak Hukuk, yabancı uyruklu kazazedelerin hukuki süreçlerinde profesyonel destek sunmaktadır. Trafik kazası sonrası haklarınızı öğrenmek ve hukuki süreç hakkında danışmanlık almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Yasal Uyarı: Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her hukuki olay kendine özgü özellikler gösterdiğinden, somut olayınız hakkında profesyonel hukuki danışmanlık almanız önemle tavsiye edilir. Bozsak Hukuk ile iletişime geçerek, durumunuza özel hukuki destek alabilirsiniz. Yazıda belirtilen bilgiler, yayın tarihi itibarıyla geçerli olup, sonraki yasal değişiklikleri kapsamayabilir.