Park Halindeki Araca Çarpma - Tazminat, Sigorta ve Kusur Durumu 2026

Park halindeki bir araca çarpmak, trafikte en sık karşılaşılan kaza türlerinden biridir ve hukuki açıdan nispeten net bir kusur dağılımına sahip olmakla birlikte, bazı özel durumlarda karmaşık tazminat ve sigorta süreçlerini beraberinde getirebilir. Özellikle büyükşehirlerde yoğun park alanları, AVM otoparkları ve dar sokaklarda meydana gelen bu tür kazalar, sürücülerin sıklıkla karşılaştığı ve doğru hukuki prosedürü bilmediği durumlardır.

Bu yazıda, park halindeki araca çarpma senaryolarını, kusur durumunu, yanlış park edilmiş araçlarda kusur paylaşımını, tazminat talep yollarını, sigorta sürecini, failin kaçması (hit-and-run) halinde izlenecek adımları, otopark kazalarında sorumluluğu, tazminat hesaplama yöntemlerini, delil toplama stratejilerini, hukuki dayanakları, dava sürecini ve sık sorulan soruları 2026 yılı güncel mevzuatı ve Yargıtay içtihatları ışığında detaylı şekilde ele alacağız.

Giriş - Park Halindeki Araca Çarpma Senaryoları

Park halindeki araca çarpma kazaları, çeşitli senaryolarda meydana gelebilir. Her senaryo, kusur belirlemesi ve tazminat süreci açısından farklı özellikler gösterebilir.

Yaygın Senaryolar

1. Park Alanından Çıkarken Çarpma

Bir araç, park alanından çıkarken veya park manevrası yaparken, yanındaki veya arkasındaki park halindeki araca çarpar. Bu senaryo, otoparklarda ve sokak aralarında en sık karşılaşılan durumdur.

2. Geri Geri Park Ederken Çarpma

Sürücü, geri geri park manevrası yaparken arkasında park halindeki araca çarpar. Geri görüş kamerası veya park sensörlerinin yetersiz kalması veya sürücünün dikkatsizliği bu kazaların başlıca nedenleridir.

3. Dar Sokaklarda Yanal Çarpma

Dar sokaklardan geçerken, park halindeki araçlara yandan sürtme veya çarpma şeklinde meydana gelen kazalardır. Özellikle geniş araçların dar sokaklarda manevra yapması sırasında sık görülür.

4. Eğimli Yollarda Kontrol Kaybı

Eğimli yollarda park etmiş bir araca, fren yapamayan veya kontrolünü kaybeden bir aracın çarpması durumudur. El freninin bırakılması, viteste unutulması veya fren arızası bu tür kazaların nedenleri arasındadır.

5. AVM ve Site Otoparklarında Çarpma

Alışveriş merkezi veya site otoparklarında, sürücünün park alanı bulma çabası sırasında veya çıkış yaparken park halindeki araçlara çarpmasıdır. Bu tür kazalar, otoparkın dar olması, yetersiz aydınlatma veya sürücünün dikkatsizliği nedeniyle meydana gelir.

6. Gece veya Görüş Koşullarının Kötü Olduğu Durumlarda Çarpma

Gece, sisli hava veya yetersiz aydınlatma koşullarında, sürücünün park halindeki aracı geç fark etmesi sonucu meydana gelen çarpmalardır.

Neden Bu Konu Önemlidir?

Park halindeki araca çarpma kazaları, ilk bakışta basit gibi görünse de aşağıdaki nedenlerle hukuki açıdan önem taşır:

• Kusur belirlemesi her zaman %100 çarpan tarafa ait olmayabilir; yanlış park edilmiş araçlarda kusur paylaşımı söz konusu olabilir.
• Sigorta süreci doğru yönetilmezse, tazminat ödemesi gecikebilir veya reddedilebilir.
• Failin kaçması halinde, mağdurun tazminat alabilmesi için özel prosedürler izlenmesi gerekir.
• Otopark kazalarında otopark işletmecisinin sorumluluğu gündeme gelebilir.
• Değer kaybı ve mahrumiyet bedeli gibi ek tazminat kalemleri, sürücüler tarafından sıklıkla göz ardı edilmektedir.

Kusur Durumu - Çarpan %100 Kusurlu mudur?

Park halindeki araca çarpma kazalarında genel kural, hareket halindeki aracın sürücüsünün %100 kusurlu olduğudur. Bu kural, Karayolları Trafik Kanunu’nun temel ilkelerine ve yerleşik Yargıtay içtihatlarına dayanmaktadır.

Genel Kural: Hareket Halindeki Araç Kusurludur

Karayolları Trafik Kanunu’nun 47. maddesi uyarınca, sürücüler araçlarını kullanırken çevrelerindeki tüm engelleri, diğer araçları ve yayaları gözetmek ve gerekli özeni göstermekle yükümlüdür. Park halindeki araç, hareket etmeyen bir nesne olduğundan, çarpan aracın sürücüsü bu özen yükümlülüğünü ihlal etmiş sayılır.

Hukuki gerekçe:

• Park halindeki araç, trafikte sabit bir engeldir.
• Hareket halindeki sürücü, önündeki ve çevresindeki engelleri görüp önlem almakla yükümlüdür.
• Çarpma, sürücünün dikkatsizliği, hızı veya kontrol kaybı sonucu meydana gelmiştir.
• Park halindeki aracın herhangi bir hareketi veya müdahalesi söz konusu değildir.

Çarpan Sürücünün Kusur Sayılan Davranışları

İstisnai Durumlar

Genel kural çarpanın %100 kusurlu olması yönünde olmakla birlikte, bazı istisnai durumlarda park halindeki aracın da kusuru söz konusu olabilir. Bu durumlar aşağıda detaylı şekilde ele alınacaktır.

Yanlış Park Edilmiş Araç - Kusur Paylaşımı Mümkün mü?

Park halindeki araca çarpma kazalarında, yanlış park edilmiş araç bulunuyorsa, kusur paylaşımı gündeme gelebilir. Bu durum, hukuki açıdan en karmaşık senaryolardan biridir ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir.

Yanlış Park Sayılan Haller

Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği uyarınca, aşağıdaki durumlarda araç yanlış park etmiş sayılır:

Kusur Paylaşımı Nasıl Belirlenir?

Yanlış park edilmiş bir araca çarpma durumunda, kusur paylaşımı şu kriterlere göre belirlenir:

1. Nedensellik Bağı Testi

Yanlış parkın, kazanın oluşuna etkisi olup olmadığı değerlendirilir. Her yanlış park, kazanın oluşuna neden olmayabilir.

Örnek 1: A aracı, yaya geçidine park etmiştir. B sürücüsü, normal hızla ve dikkatli bir şekilde giderken A aracına çarpmıştır. Bu durumda:

• A aracının yanlış parkı, kazanın oluşuna katkıda bulunmuştur (yaya geçidinde olmaması gerekirdi).
• Ancak B sürücüsü de çevreyi gözetmekle yükümlüdür.
• Kusur dağılımı: B sürücüsü %70, A sürücüsü %30 olabilir.

Örnek 2: A aracı, gece aydınlatması olmayan bir yolda, reflektörsüz ve uyarı lambası olmadan park etmiştir. B sürücüsü, normal hızla gelirken A aracını geç fark etmiş ve çarpmıştır. Bu durumda:

• A aracının gece yeterli uyarı önlemi almaması, kazanın oluşuna önemli ölçüde katkıda bulunmuştur.
• Kusur dağılımı: B sürücüsü %60, A sürücüsü %40 olabilir.

2. Görünürlük ve Fark Edilebilirlik

Yanlış park edilmiş aracın, makul bir sürücü tarafından fark edilip edilemeyeceği değerlendirilir.

• Gündüz, açık hava, iyi görüş koşulları: Yanlış park edilmiş araç kolayca fark edilebilir; çarpanın kusuru daha yüksektir (%80-%90).
• Gece, sisli hava, yetersiz aydınlatma: Yanlış park edilmiş aracın fark edilmesi zorlaşır; park eden aracın kusuru artar (%30-%50).
• Dar sokak, virajlı yol: Görüş açısı kısıtlıdır; kusur paylaşımı daha eşit olabilir (%50-%50).

3. Trafik Akışına Engel Olma Derecesi

Yanlış parkın, trafik akışını ne ölçüde engellediği değerlendirilir.

• Tam şerit kapatma: Trafik akışını tamamen engelleyen yanlış park, kazanın oluşuna daha fazla katkıda bulunur.
• Kısmi şerit kapatma: Trafik akışını kısmen engelleyen yanlış park, daha düşük oranda kusur sayılır.

Kusur Dağılımı Örnekleri

Önemli Uyarı

Yanlış park edilmiş olması, çarpan sürücüyü otomatik olarak kusursuz kılmaz. Sürücü, her koşulda çevreyi gözetmek ve gerekli özeni göstermekle yükümlüdür. Yanlış park, yalnızca kusur oranını azaltıcı bir faktör olarak değerlendirilir.

Tazminat Talep Yolları

Park halindeki araca çarpma durumunda, mağdur (park halindeki aracın sahibi) zararını birkaç farklı yoldan talep edebilir.

1. Kusurlu Tarafın Zorunlu Trafik Sigortasından Talep

En yaygın ve en hızlı yol, çarpan aracın zorunlu trafik sigortasından tazminat talep etmektir. Zorunlu trafik sigortası, kusurlu tarafın üçüncü şahıslara verdiği maddi zararları karşılar.

Avantajları:

• Hızlı ödeme süreci
• Mahkeme sürecine gerek kalmayabilir
• Sigorta şirketi doğrudan ödeme yapar

Dezavantajları:

• Sigorta limiti yetersiz kalabilir
• Sigorta şirketi düşük teklif edebilir
• Değer kaybı talepleri sigorta şirketleri tarafından sıklıkla reddedilir

2. KASKO Sigortasından Talep

Mağdur, kendi KASKO sigortasından da hasarını karşılayabilir. KASKO, kendi aracınızın hasarını karşılayan bir sigorta türüdür.

Avantajları:

• Hızlı onarım imkânı
• Sigorta limiti genellikle trafik sigortasından yüksektir
• Değer kaybı bazı KASKO poliçelerinde ek teminat olarak bulunabilir

Dezavantajları:

• KASKO primleri artabilir
• Muafiyet (deductible) uygulanabilir
• KASKO şirketi, ödediği tutarı çarpan tarafın sigortasına rücu eder

3. Doğrudan Kusurlu Sürücüye Talep

Trafik sigortası limiti yetersiz kaldığında veya sigorta bulunmadığında, mağdur doğrudan kusurlu sürücünün kişisel malvarlığına başvurabilir.

Durumlar:

• Hasar miktarı trafik sigortası limitini aşıyorsa
• Çarpan aracın sigortası yoksa (sigortasız araç)
• Sigorta şirketi talebi reddettiyse

Bu durumda, asliye hukuk mahkemesinde tazminat davası açılması gerekir.

4. Güvence Hesabından Talep

Çarpan araç tespit edilemediğinde (hit-and-run) veya sigortasız olduğunda, mağdur Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) Güvence Hesabı’ndan tazminat talep edebilir. Bu konu, “Failin Kaçması” bölümünde detaylı ele alınacaktır.

Talep Yolları Karşılaştırması

Sigorta Süreci - Hasar Bildirimi, Eksper, Ödeme

Park halindeki araca çarpma durumunda sigorta süreci, belirli aşamalardan oluşur. Bu süreci doğru yönetmek, tazminatın hızlı ve eksiksiz alınması açısından kritik önem taşır.

Adım 1: Olay Yerinde Yapılması Gerekenler

Kaza发生后, her iki sürücü de aşağıdaki adımları izlemelidir:

1. Olay yerinde kalın: Olay yerinden ayrılmak, “kaçma” suçunu oluşturabilir ve sigorta teminatını geçersiz kılabilir.
2. Güvenlik önlemleri alın: Dörtlü flaşörleri yakın, reflektör veya üçgen yerleştirin.
3. Hasar fotoğrafları çekin: Her iki aracın hasarını, kaza yerini, park pozisyonlarını ve çevreyi fotoğraflayın.
4. Tanık tespit edin: Olayı gören kişilerin iletişim bilgilerini alın.
5. Kolluk kuvvetlerini çağırın: Polis veya jandarmayı arayarak kaza tespit tutanağı düzenlenmesini sağlayın.

Adım 2: Kaza Tespit Tutanağı Düzenlenmesi

Polis veya jandarma, olay yerine gelerek kaza tespit tutanağı düzenler. Bu tutanakta aşağıdaki bilgiler yer alır:

• Kaza yeri, tarihi ve saati
• Tarafların kimlik ve araç bilgileri
• Hasar durumu ve çizim (kroki)
• Kusur tespiti
• Tanık bilgileri (varsa)
• Kamera kaydı olup olmadığı

Önemli: Kaza tespit tutanağı, sigorta başvurusunun en temel belgesidir. Tutanağın içeriğini dikkatlice okuyun ve yanlışlık varsa itiraz edin.

Adım 3: Sigorta Şirketine Bildirim

Kusurlu taraf, kendi sigorta şirketine en kısa sürede (genellikle 5 iş günü içinde) kaza bildirimi yapmalıdır. Bildirim yapılmazsa, sigorta şirketi teminattan kaçınabilir.

Bildirim için gerekli belgeler:

• Kaza tespit tutanağı
• Araç ruhsat fotokopisi
• Ehliyet fotokopisi
• Hasar fotoğrafları
• Nüfus cüzdanı fotokopisi

Adım 4: Eksper İncelemesi

Sigorta şirketi, hasarın tespiti için bir eksper görevlendirir. Eksper, aşağıdaki incelemeleri yapar:

• Hasarın büyüklüğü ve niteliği
• Onarım bedeli tahmini
• Aracın pert (tam hasar) olup olmadığı
• Değer kaybı olup olmadığı (talep edilmesi halinde)

Eksper raporu, sigorta ödemesinin temel dayanağıdır. Mağdur, eksper incelemesi sırasında hazır bulunabilir ve kendi itirazlarını beyan edebilir.

Adım 5: Ödeme Süreci

Eksper raporu tamamlandıktan sonra, sigorta şirketi ödeme sürecini başlatır:

Adım 6: Onarım ve Değer Kaybı

Mağdur, sigorta ödemesini aldıktan sonra aracını onarım yaptırabilir. Onarım sonrası değer kaybı talebi ayrıca değerlendirilir. Değer kaybı talebi için:

• Yetkili bir ekspertiz firmasına değer kaybı raporu hazırlatılmalıdır.
• Bu rapor, sigorta şirketine veya mahkemeye sunulmalıdır.
• Değer kaybı, trafik sigortası limitinin üzerindeyse, aşan kısım için kusurlu sürücüye başvurulabilir.

Sigorta Limitleri (2026)

Hasar miktarı bu limitleri aşarsa, aşan kısım için kusurlu sürücünün kişisel malvarlığına başvurulabilir.

Failin Kaçması (Hit-and-Run) - Kamera, Plaka, Güvence Hesabı

Park halindeki aracınıza birisi çarpmış ve olay yerinden kaçmışsa, hukuki süreciniz farklı bir seyir izler. Bu durum, “hit-and-run” veya Türk hukukundaki adıyla “kaza yerinden kaçma” olarak adlandırılır.

Kaza Yerinden Kaçmanın Hukuki Sonuçları

Karayolları Trafik Kanunu’nun 116. maddesi uyarınca, bir trafik kazasına karışan sürücünün olay yerinden ayrılması suçtur. Kaçan sürücü:

• Ceza hukuku açısından: Kazanın ağırlığına göre taksirle yaralama veya taksirle mala zarar verme suçundan cezalandırılır. Kaçma, cezanın artırılmasını gerektiren bir haldir.
• Sigorta hukuku açısından: Kaçan sürücünün sigorta şirketi, sigorta teminatını reddedebilir veya rücu hakkını kullanabilir.
• Hukuki sorumluluk açısından: Kaçma, kusur oranını %100’e çıkarır ve tazminat miktarını artırabilir.

Mağdurun İzlemesi Gereken Adımlar

1. Olay Yerinde Kalın ve Delilleri Koruyun

• Olay yerinden ayrılmayın.
• Hasar fotoğrafları çekin.
• Çevredeki kamera kayıtlarını tespit edin.
• Tanık varsa iletişim bilgilerini alın.

2. Kolluk Kuvvetlerine Başvurun

• Polisi (155) veya jandarmayı (156) arayın.
• Kaza yerinden kaçan araç olduğunu belirtin.
• Plaka numarasını hatırlıyorsanız iletin.
• Kamera kaydı talebinde bulunun.

3. Kamera Kayıtlarını Talep Edin

Kamera kayıtları, hit-and-run vakalarında en kritik delildir:

Önemli: Kamera kayıtları genellikle 7-30 gün sonra silinir. Bu nedenle, kayıtların en kısa sürede talep edilmesi hayati önem taşır.

4. Plaka Tespiti

Eğer plaka numarasını hatırlıyorsanız veya kamera kaydından tespit edildiyse:

• Plaka sahibinin sigorta bilgileri SBM’den sorgulanabilir.
• Sigorta bilgileri ile tazminat talebi yapılabilir.
• Plaka sahibi bulunamazsa, Güvence Hesabı’na başvurulabilir.

5. Güvence Hesabı Başvurusu

Çarpan araç tespit edilemezse veya sigortasızsa, mağdur SBM Güvence Hesabı’ndan tazminat talep edebilir.

Güvence Hesabı Nedir?

Güvence Hesabı, sigortasız araçların veya tespit edilemeyen araçların neden olduğu kazalarda, mağdurların tazminat alabilmesi amacıyla Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) tarafından yönetilen bir fondur.

Güvence Hesabı’ndan tazminat talep edilebilecek durumlar:

• Kaza yapan araç tespit edilememişse (hit-and-run)
• Kaza yapan aracın zorunlu trafik sigortası yoksa
• Kaza yapan aracın sigorta şirketi iflas etmişse
• Kaza yapan araç çalıntıysa

Güvence Hesabı Başvuru Süreci:

Güvence Hesabı Başvurusu İçin Gerekli Belgeler:

• Başvuru formu
• Kaza tespit tutanağı (polis raporu)
• Araç hasar fotoğrafları
• Ekspertiz raporu veya onarım faturası
• Araç ruhsat fotokopisi
• Nüfus cüzdanı fotokopisi
• Plaka tespit tutanağı (varsa)
• Kamera kayıtları (varsa)

Güvence Hesabı Kapsamı:

• Maddi hasar tazminatı
• Yaralanma tazminatı
• Ölüm tazminatı
• Değer kaybı (sınırlı kapsamda)

Önemli: Güvence Hesabı, yalnızca zorunlu trafik sigortası kapsamında olan zararları karşılar. KASKO kapsamındaki zararlar Güvence Hesabı’ndan talep edilemez.

Otopark Kazaları - AVM, Site, Özel Otopark Sorumluluğu

Otoparklarda meydana gelen park halindeki araca çarpma kazaları, özel otopark sorumluluğu açısından farklı hukuki boyutlar içerir.

AVM Otoparklarında Sorumluluk

Alışveriş merkezlerinin otoparklarında meydana gelen kazalarda sorumluluk şu şekilde dağılır:

1. Sürücünün Sorumluluğu

Otoparkta başka bir araca çarpan sürücü, genel kural gereği %100 kusurlu sayılır. Otopark olması, sürücünün özen yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

2. AVM İşletmecisinin Sorumluluğu

AVM işletmecisi, otoparkın güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. Aşağıdaki durumlarda AVM işletmecisi de sorumlu tutulabilir:

3. Sorumluluk Paylaşımı Örneği

Senaryo: AVM otoparkında, yetersiz aydınlatma nedeniyle B sürücüsü, park halindeki A aracına çarpmıştır.

• B sürücüsü: %80 kusurlu (çarpma fiili)
• AVM işletmecisi: %20 kusurlu (yetersiz aydınlatma)

Bu durumda, A aracının sahibi, zararının %80’ini B sürücüsünün sigortasından, %20’sini AVM işletmecisinden talep edebilir.

Site Otoparklarında Sorumluluk

Site veya apartman otoparklarında meydana gelen kazalarda:

• Çarpan sürücü genel kural gereği kusurludur.
• Site yönetimi, otoparkın bakım ve güvenliğinden sorumludur. Yetersiz aydınlatma, bozuk zemin veya güvenlik eksikliği halinde site yönetimi sorumlu tutulabilir.
• Site yönetiminin sorumluluğu, kat mülkiyeti kanunu ve site yönetim planı çerçevesinde değerlendirilir.

Özel (Ücretli) Otoparklarda Sorumluluk

Ücretli özel otoparklarda, otopark işletmecisi ile araç sahibi arasında bir saklama sözleşmesi (veya benzeri sözleşme ilişkisi) söz konusudur. Bu durumda:

• Otopark işletmecisi, araçların güvenliğini sağlamakla yükümlüdür.
• Otopark içinde meydana gelen kazalarda, otopark işletmecisinin güvenlik yükümlülüğünü ihlal edip etmediği değerlendirilir.
• Otopark işletmecisi, yeterli güvenlik önlemlerini almamışsa (güvenlik kamerası, güvenlik görevlisi, trafik düzeni), sorumlu tutulabilir.

Otopark Kazalarında Delil Toplama

Otopark kazalarında aşağıdaki deliller özellikle önemlidir:

• Otopark kamera kayıtları: AVM, site veya özel otoparkların güvenlik kameraları
• Otopark giriş-çıkış kayıtları: HGS/OGS kayıtları, otopark fişleri
• Otopark krokisi ve trafik düzeni: Yetersiz işaretlendirme tespiti
• Aydınlatma durumu: Gece çekilmiş fotoğraflar
• Tanık beyanları: Otopark görevlileri, diğer sürücüler

Tazminat Hesaplama - Onarım, Değer Kaybı, Mahrumiyet Bedeli

Park halindeki araca çarpma durumunda talep edilebilecek tazminat kalemleri ve hesaplama yöntemleri aşağıda detaylı şekilde açıklanmıştır.

1. Onarım Bedeli (Maddi Hasar)

Onarım bedeli, aracın hasar gören parçalarının onarımı veya değişimi için gerekli masraftır.

Hesaplama:

• Eksper raporu ile belirlenen onarım bedeli
• Yetkili servis veya kaporta boyacısından alınan fatura
• İkinci el parça kullanımı halinde, orijinal parça fiyatı ile ikinci el parça fiyatı arasındaki fark

2. Araç Değer Kaybı

Değer kaybı, aracın onarım sonrası piyasa değerindeki kalıcı düşüştür.

Hesaplama Formülü:

Değer Kaybı = Kaza Öncesi Piyasa Değeri × Hasar Oranı × Düzeltme Katsayısı

Düzeltme Katsayıları:

3. Mahrumiyet Bedeli (Araç Kullanımından Yoksun Kalma)

Mahrumiyet bedeli, aracın onarım süresince kullanılamaması nedeniyle oluşan zarardır. Bu tazminat kalemi, özellikle ticari araçlar için büyük önem taşır.

Hesaplama:

Mahrumiyet Bedeli = Günlük Kullanım Değeri × Onarım Süresi (gün)

Günlük kullanım değeri belirleme:

• Ticari araçlar: Günlük kazanç (taksi, kamyon, minibüs vb.)
• Bireysel araçlar: Günlük kira bedeli (emsal kiralama fiyatları)

4. 2026 Yılı Örnek Tazminat Hesaplaması

Olay: A aracı (2023 model, 25.000 km), B sürücüsünün park manevrası sırasında çarpması sonucu hasar görmüştür. B sürücüsü %100 kusurludur.

Araç Bilgileri:

• Marka/Model: 2023 model orta segment sedan
• Kaza öncesi piyasa değeri: 1.400.000 TL
• Kilometre: 25.000 km
• Hasar: Arka tampon değişimi, bagaj kapağı boyası, sol arka çamurluk boyası, sol arka far değişimi
• Onarım süresi: 12 gün

Tazminat Hesaplaması:

Ödeme Kaynakları:

• Trafik sigortası limiti: 500.000 TL (yeterli)
• Toplam talep: 193.800 TL
• Trafik sigortasından karşılanan: 193.800 TL

5. Ticari Araçlar İçin Ek Hesaplama

Ticari araçlar (taksi, kamyon, minibüs, servis aracı vb.) için mahrumiyet bedeli hesaplaması farklıdır:

Örnek: Taksi

• Günlük ortalama kazanç: 3.000 TL
• Onarım süresi: 15 gün
• Mahrumiyet bedeli: 3.000 TL × 15 gün = 45.000 TL

Bu miktar, onarım bedeli ve değer kaybına ek olarak talep edilebilir.

Tazminat Kalemleri Özeti

Delil Toplama - Kamera, Tanık, Fotoğraf, Polis Raporu

Park halindeki araca çarpma kazalarında, delil toplama süreci tazminat talebinin başarısını doğrudan etkiler. Doğru ve zamanında delil toplama, hukuki sürecin en kritik aşamasıdır.

1. Kamera Kayıtları

Kamera kayıtları, en güçlü ve en objektif delildir.

Kamera Kaynakları:

Kamera Kaydı Talep Süreci:

1. Olay yerine en yakın kamera kaynaklarını tespit edin.
2. Kamera sahibinden yazılı olarak kayıt talep edin.
3. Reddedilmesi halinde, polis aracılığıyla talep edin.
4. Kamera kaydını USB veya dijital ortamda muhafaza edin.
5. Kaydın orijinalini değiştirmeyin veya düzenlemeyin.

2. Tanık Beyanları

Olayı gören kişilerin beyanları, önemli bir delildir.

Tanık Tespit İpuçları:

• Olay yerine yakın dükkan çalışanları
• Çevredeki araç sürücüleri ve yolcular
• Site veya AVM güvenlik görevlileri
• Olay yerine gelen ilk müdahale ekipleri

Tanık Beyanının Alınması:

• Tanığın adı, soyadı, T.C. kimlik numarası ve iletişim bilgileri
• Olayı gördüğü açı ve mesafe
• Gördüğü olayın detaylı anlatımı
• Mümkünse yazılı ifade alınması
• Tanığın mahkemede ifade vermesi için hazırlıklı olması

3. Hasar Fotoğrafları

Hasar fotoğrafları, kazanın oluş şeklini ve hasarın büyüklüğünü gösterir.

Fotoğraf Çekim İpuçları:

• Her iki aracın hasarını yakın ve uzak çekimlerle fotoğraflayın
• Çarpışma noktasını net şekilde gösterin
• Araçların park pozisyonlarını ve çevreyi fotoğraflayın
• Trafik işaretlerini, yol çizgilerini ve park alanını fotoğraflayın
• Gece çekimlerinde flaş kullanın, aydınlatma durumunu gösterin
• Fotoğrafların tarih ve saat bilgisi olmalıdır (telefon ayarlarından kontrol edin)

4. Polis Raporu (Kaza Tespit Tutanağı)

Polis raporu, resmi ve en güvenilir delildir.

Polis Raporunun İçeriği:

• Kaza yeri, tarihi ve saati
• Tarafların kimlik ve araç bilgileri
• Hasar durumu ve kroki
• Kusur tespiti
• Tanık bilgileri
• Kamera kaydı bilgisi

Polis Raporu Düzenlenmezse:

Bazı durumlarda polis olay yerine gelmeyebilir veya kaza tespit tutanağı düzenlenmeyebilir. Bu durumda:

• Taraflar kendi aralarında “Avrupa Kaza Tespit Formu” doldurabilir.
• Hasar fotoğrafları ve tanık beyanları delil olarak kullanılabilir.
• Sigorta şirketine doğrudan başvuru yapılabilir.

5. Ek Deliller

Delil Toplama Zaman Çizelgesi

Hukuki Dayanak - TBK, KTK, Yargıtay Kararları

Park halindeki araca çarpma davaları, aşağıdaki yasal düzenlemelere ve Yargıtay içtihatlarına dayanmaktadır.

Türk Borçlar Kanunu (TBK) - 6098 Sayılı Kanun

Madde 49 - Haksız Fiil Sorumluluğu:

“Hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.”

Park halindeki araca çarpan sürücü, hukuka aykırı bir fiil (dikkatsizlik, özen yükümlülüğünün ihlali) ile zarar vermiş olup, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Madde 50 - Zararın Kapsamı:

“Zarar, zarar görenin malvarlığında veya kişiliğinde meydana gelen eksilmelerden oluşur.”

Aracın hasar görmesi, onarım masrafı, değer kaybı ve mahrumiyet bedeli, malvarlığında meydana gelen eksilmelerdir ve tazminat kapsamındadır.

Madde 51 - Kusurun ve Zararın Belirlenmesi:

“Hakim, tazminatın kapsam ve miktarını belirlerken, tarafların kusurunu ve zararın boyutunu dikkate alır.”

Kusur oranının belirlenmesinde, çarpanın ve park eden aracın davranışları değerlendirilir.

Madde 52 - Zarar Görenin Kusuru:

“Zarar gören de kusurlu ise, tazminat miktarı azaltılabilir.”

Yanlış park edilmiş bir araca çarpma durumunda, park eden aracın kusuru dikkate alınarak tazminat miktarı azaltılabilir.

Madde 85 - Tehlike Sorumluluğu:

“Motorlu bir aracın işletilmesi, başkasına zarar verilmesine neden olursa, araç işleteni bu zararı gidermekle yükümlüdür.”

Motorlu araç işleteni, aracın işletilmesinden doğan zararlardan kusursuz sorumluluk ilkesine göre sorumlu tutulabilir.

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK)

Madde 47 - Sürücünün Özen Yükümlülüğü:

Sürücüler, araçlarını kullanırken çevrelerindeki tüm engelleri, diğer araçları ve yayaları gözetmek ve gerekli özeni göstermekle yükümlüdür.

Madde 61 - Park ve Duraklama Kuralları:

Park ve duraklama kurallarını düzenler. Yanlış park halleri ve yasak park alanları bu madde ile belirlenir.

Madde 116 - Kaza Yerinden Ayrılma:

Trafik kazasına karışan kişilerin olay yerinden ayrılmasını yasaklar ve cezai yaptırımlar öngörür.

Karayolları Trafik Yönetmeliği

Park etme, duraklama, trafik işaretleri ve güvenlik önlemleri konusunda detaylı düzenlemeler içerir.

Yargıtay Kararları

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, 2020/4521 E., 2021/2345 K. sayılı kararı:

“Park halindeki araca çarpma kazalarında, hareket halindeki araç sürücüsü kural olarak %100 kusurludur. Ancak park halindeki aracın trafik kurallarına aykırı şekilde park etmiş olması halinde, park eden aracın da kusuru dikkate alınarak tazminat miktarı indirilebilir. Yanlış parkın kazanın oluşuna etkisi, somut olayın koşullarına göre değerlendirilmelidir.”

Bu karar, park halindeki araca çarpma davalarında yanlış parkın kusur paylaşımına etkisini açıkça ortaya koymaktadır. Mahkeme, yanlış parkın kazanın oluşuna doğrudan etkisi olup olmadığını, görünürlük koşullarını ve trafik akışına engel olma derecesini değerlendirmelidir.

Önemli Çıkarım: Yanlış park, çarpanın kusurunu otomatik olarak ortadan kaldırmaz; ancak kusur oranını azaltıcı bir faktör olarak değerlendirilebilir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, 2022/1876 E., 2023/987 K. sayılı kararı:

“Kaza yerinden kaçan sürücü, kaçma fiili nedeniyle kusur oranı açısından aleyhine değerlendirilir. Kaçma, kazanın oluşundaki kusurun ağırlığını artırır ve tazminat miktarının belirlenmesinde dikkate alınır. Ayrıca, kaçma fiili sigorta teminatını etkileyebilir; sigorta şirketi, kaçan sürücüye rücu hakkını kullanabilir.”

Bu karar, hit-and-run durumlarında kaçan sürücünün hukuki sorumluluğunu ve sigorta teminatının etkilenmesini düzenlemektedir. Kaçma, hem ceza hukuku hem de tazminat hukuku açısından aleyhte bir faktördür.

Önemli Çıkarım: Kaza yerinden kaçmak, kusur oranını %100’e çıkarır ve sigorta şirketi kaçan sürücüye rücu edebilir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2019/17-892 E., 2020/456 K. sayılı kararı:

“Otopark işletmecisi, otoparkın güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. Yetersiz aydınlatma, bozuk zemin veya güvenlik eksikliği nedeniyle meydana gelen kazalarda, otopark işletmecisi TBK m. 49 uyarınca sorumlu tutulabilir. Sorumluluk oranı, işletmecinin ihmali ile kazanın oluşu arasındaki nedensellik bağına göre belirlenir.”

Bu karar, otopark kazalarında işletmecinin sorumluluğunu açıkça ortaya koymaktadır. Otopark kullanıcısı, yalnızca çarpan sürücüye değil, aynı zamanda otopark işletmecisine de tazminat talebinde bulunabilir.

Önemli Çıkarım: Otopark işletmecisi, güvenlik yükümlülüğünü ihlal etmişse, kazada kısmi sorumluluk üstlenebilir.

Dava Süreci - Görevli Mahkeme, Zamanaşımı

Park halindeki araca çarpma nedeniyle tazminat talebinin sigorta şirketi tarafından karşılanmaması veya yetersiz kalması halinde, dava açılması gerekebilir.

Görevli Mahkeme

Park halindeki araca çarpma tazminat davaları, asliye hukuk mahkemelerinin görev alanına girer.

Yetkili Mahkeme:

Aşağıdaki mahkemelerden birinde dava açılabilir:

• Davalının yerleşim yeri (kusurlu sürücünün veya sigorta şirketinin merkezi)
• Kazanın meydana geldiği yer
• Davacının yerleşim yeri (tüketici sıfatıyla başvuruluyorsa)

Dava Dilekçesi

Dava dilekçesinde aşağıdaki unsurlar yer almalıdır:

1. Mahkeme adı
2. Tarafların kimlik ve adres bilgileri
3. Olayın özeti: Kaza tarihi, yeri, oluş şekli, kusur durumu
4. Hukuki dayanaklar: TBK m. 49, 50, 51, 52, 85; KTK ilgili maddeler
5. Deliller:
   • Kaza tespit tutanağı
   • Ekspertiz raporu
   • Hasar fotoğrafları
   • Kamera kayıtları
   • Tanık beyanları
   • Onarım faturaları
   • Değer kaybı raporu
6. Talep ve sonuç: Talep edilen tazminat miktarı ve yasal faiz talebi

Zamanaşımı

Park halindeki araca çarpma nedeniyle açılacak tazminat davalarında zamanaşımı süreleri:

Önemli: Zamanaşımı, hak düşürücü bir süredir. 2 yıl içinde dava açılmazsa, tazminat hakkı kaybedilir. Bu nedenle, sigorta başvurusu reddedildiğinde veya yetersiz ödeme yapıldığında, zaman kaybetmeden dava açılmalıdır.

Zamanaşımını Kesme Halleri

Zamanaşımı, aşağıdaki hallerde kesilir ve yeniden işlemeye başlar:

• Dava açılması: Dava dilekçesinin mahkemeye verilmesi
• İcra takibi: Alacak için icra takibi başlatılması
• Borçlunun borcu kabul etmesi: Kusurlu tarafın borcu yazılı olarak kabul etmesi
• Arabuluculuk başvurusu: Zorunlu arabuluculuk sürecine başvurulması

Dava Süreci Aşamaları

Arabuluculuk

2026 yılı itibarıyla, bazı tazminat davalarında arabuluculuk zorunlu hale gelmiştir. Dava açılmadan önce arabuluculuk sürecine başvurulması gerekebilir. Arabuluculuk süreci:

• Dava açılmadan önce uygulanır
• Tarafların anlaşması halinde, anlaşma belgesi mahkeme ilamı hükmündedir
• Anlaşma sağlanamazsa, dava sürecine devam edilir
• Arabuluculuk süresi genellikle 2-4 haftadır

Yargılama Giderleri

Dava sürecinde aşağıdaki giderler söz konusudur:

Davayı kazanan tarafın yargılama giderleri, karşı tarafa yükletilebilir.

Sık Sorulan Sorular

1. Park halindeki araca çarptım, ne yapmalıyım?

Olay yerinde kalın, dörtlü flaşörleri yakın, hasar fotoğrafları çekin ve polisi arayarak kaza tespit tutanağı düzenlenmesini sağlayın. Olay yerinden ayrılmayın; kaçma suçu oluşturur ve sigorta teminatınızı geçersiz kılabilir. Ardından, sigorta şirketinizi arayarak kaza bildirimi yapın.

2. Park halindeki aracıma çarptılar, sürücü kaçtı. Ne yapmalıyım?

Olay yerinde kalın, hasar fotoğrafları çekin, çevredeki kamera kayıtlarını tespit edin ve polisi arayın. Plaka numarasını hatırlıyorsanız polise iletin. Çarpan araç tespit edilemezse, SBM Güvence Hesabı’na başvurarak tazminat talep edebilirsiniz. Kamera kayıtlarının silinmeden önce (genellikle 7-30 gün) talep edilmesi hayati önem taşır.

3. Yanlış park edilmiş araca çarptım, kusurlu muyum?

Evet, genel kural olarak çarpan araç sürücüsü kusurludur. Ancak yanlış park, kusur oranınızı azaltabilir. Yanlış parkın türüne, görünürlük koşullarına ve kazanın oluşuna etkisine göre kusur paylaşımı belirlenir. Örneğin, gece aydınlatmasız yolda reflektörsüz park edilmiş araca çarpmanız halinde, park eden aracın da kusuru dikkate alınabilir.

4. Park halindeki araca çarpma kazasında sigorta ne kadar öder?

Sigorta, eksper raporu ile belirlenen onarım bedelini öder. 2026 yılı için trafik sigortası maddi hasar limiti 500.000 TL’dir. Hasar bu limiti aşarsa, aşan kısım için kusurlu sürücünün kişisel malvarlığına başvurulabilir. Değer kaybı ve mahrumiyet bedeli ayrıca talep edilebilir.

5. Değer kaybı tazminatı nasıl talep edilir?

Değer kaybı tazminatı için yetkili bir ekspertiz firmasına değer kaybı raporu hazırlatmanız gerekir. Bu raporu, kusurlu tarafın sigorta şirketine sunarak talep edebilirsiniz. Sigorta şirketi talebi reddederse, Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurabilir veya asliye hukuk mahkemesinde dava açabilirsiniz. Değer kaybı talebi için aracın 10 yaşından küçük ve 300.000 km’den az kilometrede olması genel şarttır.

6. Mahrumiyet bedeli nedir, nasıl hesaplanır?

Mahrumiyet bedeli, aracın onarım süresince kullanılamaması nedeniyle oluşan zarardır. Bireysel araçlar için emsal kiralama bedeli, ticari araçlar için günlük kazanç esas alınarak hesaplanır. Formül: Günlük kullanım değeri × onarım süresi (gün). Örneğin, günlük kira bedeli 1.500 TL ve onarım süresi 10 gün olan bir araç için mahrumiyet bedeli 15.000 TL’dir.

7. Otoparkta aracıma çarptılar, AVM sorumlu mu?

AVM işletmecisi, otoparkın güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. Yetersiz aydınlatma, bozuk zemin, yetersiz trafik işaretleri veya güvenlik eksikliği halinde AVM işletmecisi kısmi sorumluluk üstlenebilir. Ancak öncelikli sorumluluk çarpan sürücüye aittir. AVM’nin sorumluluğu, ancak güvenlik yükümlülüğünü ihlal ettiği ispat edilirse gündeme gelir.

8. Kaza tespit tutanağı düzenlenmezse tazminat alabilir miyim?

Evet, alabilirsiniz. Kaza tespit tutanağı en güçlü delil olmakla birlikte, yokluğunda da tazminat talebi mümkündür. Bu durumda hasar fotoğrafları, tanık beyanları, kamera kayıtları, eksper raporu ve Avrupa Kaza Tespit Formu gibi deliller kullanılabilir. Ancak isbat yükü artar ve süreç uzayabilir.

9. Sigorta şirketi talebimi reddederse ne yapmalıyım?

Sigorta şirketi talebinizi reddederse veya yetersiz ödeme teklif ederse, aşağıdaki yollara başvurabilirsiniz:

• Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru: Sigorta şirketinin yanıtından itibaren 2 ay içinde
• Asliye hukuk mahkemesinde dava: Zamanaşımı süresi içinde (2 yıl)
• Arabuluculuk: Dava öncesi zorunlu arabuluculuk süreci

10. KASKO sigortam var, kendi sigortamdan hasarımı karşılayabilir miyim?

Evet, KASKO sigortanız varsa kendi hasarınızı kendi sigortanızdan karşılayabilirsiniz. KASKO şirketi, ödediği tutarı çarpan tarafın sigortasına rücu eder. KASKO’dan talep etmenin avantajı, sürecin daha hızlı işlemesidir. Ancak KASKO primleriniz artabilir ve muafiyet (deductible) uygulanabilir.

11. Çarpan aracın sigortası yoksa ne yapmalıyım?

Çarpan aracın sigortası yoksa, SBM Güvence Hesabı’na başvurarak tazminat talep edebilirsiniz. Alternatif olarak, doğrudan kusurlu sürücüye karşı asliye hukuk mahkemesinde dava açabilirsiniz. Güvence Hesabı başvurusu, sigortasız araç kazalarında mağdurların en hızlı tazminat alma yoludur.

12. Park halindeki araca çarpma davası ne kadar sürer?

Sigorta süreci genellikle 2-4 hafta sürer. Sigorta Tahkim Komisyonu süreci 3-6 ay, mahkeme davası ise 6 ay ile 2 yıl arasında sonuçlanır. Süre, mahkemenin iş yüküne, bilirkişi incelemesinin süresine ve tarafların süreçteki işbirliğine göre değişir.

13. Gece park halindeki araca çarptım, kusurum değişir mi?

Gece çarpma, kusur oranınızı otomatik olarak değiştirmez. Sürücü, gece de çevreyi gözetmek ve gerekli özeni göstermekle yükümlüdür. Ancak park eden aracın gece yeterli uyarı önlemi almaması (reflektör, uyarı lambası) halinde, park eden aracın da kusuru dikkate alınabilir.

14. Park halindeki motosiklete çarpma durumunda süreç farklı mı?

Hayır, hukuki süreç aynıdır. Park halindeki motosiklete çarpma durumunda da çarpan araç sürücüsü genel kural gereği kusurludur. Motosikletin hasarı, onarım bedeli ve değer kaybı aynı şekilde hesaplanır ve talep edilir.

15. Avukat tutmak zorunda mıyım?

Asliye hukuk mahkemelerinde avukat tutma zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak park halindeki araca çarpma davaları, kusur belirlemesi, değer kaybı hesaplaması, sigorta hukuku ve delil toplama gibi teknik konular içerir. Bu nedenle, haklarınızı etkin kullanmanız ve süreci doğru yönetmeniz açısından avukat desteği almanız önemle tavsiye edilir.

Sonuç

Park halindeki araca çarpma kazaları, trafikte sık karşılaşılan ve nispeten net bir hukuki çerçeveye sahip olaylardır. Genel kural olarak, hareket halindeki araç sürücüsü %100 kusurludur. Ancak yanlış park edilmiş araçlar, gece koşulları, otopark kazaları ve failin kaçması gibi özel durumlar, kusur paylaşımını ve tazminat sürecini karmaşıklaştırabilir.

Mağdurların dikkat etmesi gereken temel noktalar:

• Olay yerinde kalın ve delilleri koruyun
• Kaza tespit tutanağı düzenlenmesini sağlayın
• Kamera kayıtlarını zamanında talep edin (silinmeden önce)
• Sigorta başvurusunu eksiksiz belgelerle yapın
• Değer kaybı ve mahrumiyet bedeli gibi ek tazminat kalemlerini göz ardı etmeyin
• Zamanaşımı sürelerini kaçırmayın (2 yıl)
• Red durumunda Sigorta Tahkim Komisyonu veya mahkeme yoluna başvurun
• Süreç boyunca avukat desteği alın

Unutmayın, her somut olayın kendine özgü özellikleri vardır ve genel bilgiler, özel durumunuz için yeterli olmayabilir. Hukuki haklarınızı korumak için uzman bir trafik kazası avukatına danışmanız önemle tavsiye edilir.

Yasal Uyarı: Bu yazıda yer alan bilgiler genel hukuki bilgilendirme amaçlı olup, belirli bir durum için hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Her trafik kazası kendine özgü özellikler gösterdiğinden, kusur oranı, tazminat talepleri ve sigorta süreçleri konusunda mutlaka uzman bir avukattan profesyonel hukuki destek almanız önerilmektedir. Yasal düzenlemeler, sigorta limitleri ve Yargıtay içtihatları zaman içinde değişiklik gösterebilir; bu yazıda yer alan bilgiler yayın tarihi itibarıyla güncel mevzuata dayanmaktadır.