Kaza Tespit Tutanağı İtiraz - İtiraz Dilekçesi Örneği ve Süre 2026

Kaza Tespit Tutanağı İtiraz: Dilekçe Örneği, Süre ve Kapsamlı Rehber (2026)

Trafik kazalarının ardından düzenlenen kaza tespit tutanağı, hem sigorta taleplerinin hem de tazminat davalarının temel dayanağını oluşturur. Ancak bu tutanak her zaman gerçeği tam olarak yansıtmayabilir. Hatalı kusur tespiti, eksik bilgi veya yanlış kroki nedeniyle hak kaybına uğramanız mümkündür. Bu durumda kaza tespit tutanağına itiraz hakkınızı kullanarak hukuki süreci başlatabilirsiniz.

Bu yazımızda; kaza tespit tutanağına itiraz sürecini, yasal süreleri, itiraz mercilerini, örnek dilekçeyi, kullanılabilecek delilleri ve Yargıtay kararlarını detaylı şekilde ele alıyoruz.


Kaza Tespit Tutanağı Nedir?

Kaza tespit tutanağı, bir trafik kazasının meydana geldiği yerde yetkili kolluk kuvvetleri (trafik polisi veya jandarma) tarafından düzenlenen, kazanın oluş şeklini, tarafları, araç bilgilerini, kusur durumunu ve olay yerinin kroki çizimini içeren resmi bir belgedir.

Yasal Dayanak

Kaza tespit tutanağının düzenlenmesi aşağıdaki yasal düzenlemelere dayanır:

Yasal Düzenlemeİlgili MaddeAçıklama
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK)Madde 112Kazanın tespiti ve raporlanması
Karayolları Trafik YönetmeliğiMadde 114-119Kaza tespit usul ve esasları
Türk Ceza KanunuMadde 204Resmi belgede sahtecilik
5684 sayılı Trafik Sigortası KanunuMadde 10Sigorta şirketlerinin tutanağa dayalı işlem yapması

Kim Düzenler?

Kaza tespit tutanağını aşağıdaki merciler düzenleyebilir:

  • Trafik Polisi: Büyükşehirlerde ve il merkezlerinde
  • Jandarma: İlçelerde ve kırsal alanlarda
  • Sigorta Eksperleri: Maddi hasarlı kazalarda (kolluğun gelmediği durumlarda)

Önemli: Sigorta eksperinin düzenlediği tutanak, polis/jandarma tutanağı ile aynı hukuki güce sahip değildir. Sigorta şirketleri arasında düzenlenen tutanaklar, yalnızca tarafların anlaşması durumunda bağlayıcıdır.


Tutanakta Yer Alan Bilgiler

Kaza tespit tutanağında aşağıdaki bilgiler eksiksiz olarak yer almalıdır:

1. Kaza Yeri ve Zamanı

  • Kaza tarihi ve saati
  • Kaza yeri (il, ilçe, mahalle, cadde/sokak, km bilgisi)
  • Hava ve yol durumu (yağmurlu, karlı, kuru, sisli vb.)
  • Aydınlatma durumu (gündüz, gece, aydınlatmalı)

2. Araç Bilgileri

  • Plaka numarası
  • Marka, model, renk
  • Araç sahibi bilgileri
  • Sigorta poliçe bilgileri

3. Sürücü Bilgileri

  • Adı, soyadı, T.C. kimlik numarası
  • Ehliyet sınıfı ve geçerlilik süresi
  • Alkol testi sonucu
  • Emniyet kemeri kullanımı

4. Kusur Tespiti

Tutanakta her bir sürücünün kusur oranı yüzde olarak belirtilir. Kusur oranları şu şekilde sınıflandırılır:

Kusur DurumuKusur OranıAçıklama
Asli kusurlu%100Kazanın tek sebebi olan taraf
Tali kusurlu%10 - %50Kazaya kısmen sebep olan taraf
Kusursuz%0Kazada hiçbir kusuru bulunmayan taraf

5. Kroki (Kaza Yeri Çizimi)

Kroki, kazanın meydana geldiği yerin kuşbakışı çizimidir ve şunları içerir:

  • Yolun yönü ve şerit sayısı
  • Araçların kaza öncesi ve sonrası konumları
  • Çarpışma noktaları
  • Fren izleri, savrulma izleri
  • Trafik işaretleri ve sinyalizasyon

6. Tanık Bilgileri

Olay yerinde bulunan ve beyanda bulunmak isteyen tanıkların:

  • Adı, soyadı, iletişim bilgileri
  • Beyanlarının özeti

Kaza Tespit Tutanağına İtiraz Nedenleri

Kaza tespit tutanağına itiraz etmek için haklı nedenleriniz olmalıdır. Başlıca itiraz nedenleri şunlardır:

1. Hatalı Kusur Tespiti

Polis veya jandarma tarafından yapılan kusur değerlendirmesi gerçeği yansıtmayabilir. Örneğin:

  • Kırmızı ışıkta geçen tarafın kusursuz gösterilmesi
  • Arkadan çarpan aracın tali kusurlu sayılması
  • Hız sınırını aşan tarafın kusurunun göz ardı edilmesi

2. Eksik veya Yanlış Bilgi

Tutanakta aşağıdaki bilgiler eksik veya hatalı olabilir:

  • Araç plakasının yanlış yazılması
  • Kaza saatinin hatalı kaydedilmesi
  • Sürücü bilgilerinin karıştırılması
  • Sigorta poliçe bilgilerinin eksik olması

3. Kroki Hataları

Kroki çiziminde yapılan hatalar, kazanın gerçek oluş şeklini yansıtmayabilir:

  • Araçların konumlarının yanlış çizilmesi
  • Çarpışma noktasının hatalı gösterilmesi
  • Yol çizgilerinin ve trafik işaretlerinin eksik belirtilmesi
  • Fren izlerinin gösterilmemesi

4. Tanık Beyanlarının Dikkate Alınmaması

Olay yerinde bulunan tanıkların beyanları tutanağa yansıtılmamış veya yanlış aktarılmış olabilir.

5. Delillerin Toplanmaması

Kolluk kuvvetleri tarafından aşağıdaki deliller toplanmamış olabilir:

  • MOBESE kamera kayıtları
  • Çevredeki güvenlik kamerası görüntüleri
  • Araç üzerindeki hasar fotoğrafları
  • Alkol ve uyuşturucu testi sonuçları

6. Usul Hataları

Tutanağın düzenlenmesi sırasında usul kurallarına uyulmamış olabilir:

  • Tutanağın taraflara tebliğ edilmemesi
  • Tarafların imzasının alınmaması
  • Tutanağın eksik düzenlenmesi

Kaza Tespit Tutanağına İtiraz Süresi

Kaza tespit tutanağına itiraz süresi, hukuki sürecin en kritik unsurlarından biridir. Sürenin geçirilmesi durumunda itiraz hakkı kaybedilir.

İdari İtiraz Süresi

Kaza tespit tutanağına idari itiraz, tutanağın tebliğinden itibaren 15 (on beş) gün içinde yapılmalıdır.

Dikkat: 15 günlük süre hak düşürücü süredir. Bu süre geçirildiğinde idari merciye itiraz hakkı kaybedilir. Ancak tazminat davası açma süresi (2 yıl / 10 yıl) ayrıca değerlendirilmelidir.

Tebligatın Önemi

Süre, tutanağın resmi olarak tebliğ edildiği tarih itibaren başlar. Tebligatın yapılmadığı durumlarda süre, tutanağın öğrenildiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

Tebligat DurumuSürenin Başlangıcı
Tutanağın tebliğ edilmesiTebliğ tarihi
Tebligat yapılmamasıTutanak içeriğinin öğrenildiği tarih
Tebligatın usulsüz yapılmasıUsulün öğrenildiği tarih

Zamanaşımı Süreleri

Kaza tespit tutanağına itirazın yanı sıra, tazminat talepleri için de zamanaşımı süreleri bulunmaktadır:

Talep TürüZamanaşımı SüresiYasal Dayanak
Maddi tazminat davası2 yıl (hak düşürücü), 10 yıl (zamanaşımı)TK m. 71
Manevi tazminat davası2 yıl (hak düşürücü), 10 yıl (zamanaşımı)TK m. 71
Ceza davası şikayeti6 ayTCK m. 66

İtiraz Mercii: Nereye Başvurulur?

Kaza tespit tutanağına itiraz birden fazla mercie yapılabilir. İtiraz mercileri, itirazın niteliğine göre değişir:

1. Sulh Ceza Hakimliği

Kaza tespit tutanağına karşı ceza yönünden itiraz, Sulh Ceza Hakimliği’ne yapılır. Bu itiraz, tutanağın ceza davası açısından hukuka aykırı düzenlendiği iddiasıyla yapılır.

  • Yetkili Mahkeme: Kaza yerinin veya şüphelinin ikametgâhının bulunduğu yerdeki Sulh Ceza Hakimliği
  • İtiraz Süresi: Tebliğden itibaren 15 gün
  • Harç: Harca tabi değildir

2. Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü

İdari yönden itiraz, bağlı bulunulan Emniyet Müdürlüğü Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü’ne veya Jandarma Bölge Komutanlığı’na yapılabilir.

3. Sigorta Tahkim Komisyonu

Sigorta şirketleri arasında uyuşmazlık olması durumunda Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilir. Bu komisyon, sigorta şirketlerinin kusur oranı konusundaki anlaşmazlıklarını çözüme kavuşturur.

4. Asliye Hukuk / Asliye Ticaret Mahkemesi

Tazminat davası açıldığında, kaza tespit tutanağına itiraz dava içinde de yapılabilir. Mahkeme, tutanağın hukuka aykırı olduğunu tespit ederse, bilirkişi incelemesi yaptırarak yeni bir kusur değerlendirmesi yapabilir.

Pratik Bilgi: Sulh Ceza Hakimliği’ne yapılan itiraz, tazminat davasının sonucunu doğrudan etkilemez. Ancak itirazın kabul edilmesi, tazminat davasında güçlü bir delil oluşturur.


Kaza Tespit Tutanağına İtiraz Dilekçesi

İtiraz dilekçesi, itiraz mercii olan Sulh Ceza Hakimliği’ne hitaben yazılır. Dilekçede aşağıdaki unsurlar eksiksiz yer almalıdır:

Dilekçede Olması Gerekenler

  1. Mahkemenin adı: “Nöbetçi Sulh Ceza Hakimliği’ne”
  2. İtiraz edenin bilgileri: Adı, soyadı, T.C. kimlik numarası, adresi
  3. İtiraz edilen tutanak bilgileri: Tarih, numara, düzenleyen merci
  4. İtiraz nedenleri: Detaylı açıklama
  5. Deliller: Kamera kayıtları, tanık beyanları, bilirkişi raporu vb.
  6. Talep: İtirazın kabulü ve tutanağın düzeltilmesi veya kaldırılması
  7. Tarih ve imza

Örnek İtiraz Dilekçesi

NÖBETÇİ SULH CEZA HAKİMLİĞİNE
[İL/İLÇE ADI]

İTİRAZ EDEN (ŞÜPHELİ)          : [Adı Soyadı]
T.C. Kimlik No                  : [T.C. Kimlik Numarası]
Adres                           : [Açık Adres]
Telefon                         : [Telefon Numarası]
E-posta                         : [E-posta Adresi]

KARŞI TARAF                      : [Karşı Tarafın Adı Soyadı]
                                 : [Adresi]

İTİRAZ KONUSU                   : [Tarih] tarihli ve [Numara] sayılı kaza tespit
                                 tutanağına itiraz

İTİRAZ NEDENLERİ                : Aşağıda açıklanacaktır.
DELİLLER                        : 1. MOBESE kamera kayıtları
                                 2. Tanık beyanları
                                 3. Kaza yeri fotoğrafları
                                 4. Araç hasar fotoğrafları
                                 5. Bilirkişi incelemesi
                                 6. Her türlü yasal delil

AÇIKLAMALAR

1. [Tarih] tarihinde, [Kaza Yeri] adresinde meydana gelen trafik kazasının
ardından, [Düzenleyen Merci] tarafından kaza tespit tutanağı düzenlenmiştir.
Söz konusu tutanak, [Tebliğ Tarihi] tarihinde tarafıma tebliğ edilmiştir.

2. Düzenlenen kaza tespit tutanağında, tarafımın kazada [X]% oranında kusurlu
olduğu belirtilmiştir. Ancak bu tespit, gerçeği yansıtmamakta olup aşağıdaki
nedenlerle hukuka aykırıdır:

   a) Kaza, karşı tarafın [kırmızı ışıkta geçmesi / hatalı sollama yapması /
      hız sınırını aşması / duraklayan araca arkadan çarpması] nedeniyle
      meydana gelmiştir.

   b) Olay yerinde bulunan MOBESE kamera kayıtları, kazanın gerçek oluş
      şeklini açıkça ortaya koymaktadır. Kayıtlar incelendiğinde, karşı
      tarafın [ihlal ettiği kural] açıkça görülmektedir.

   c) Olay yerinde bulunan tanıklar [Tanık Adı Soyadı] ve [Tanık Adı Soyadı],
      kazanın karşı tarafın kusuruyla meydana geldiğini beyan etmişlerdir.
      Ancak bu beyanlar tutanağa yansıtılmamıştır.

   d) Tutanakta yer alan kroki çizimi, kazanın gerçek oluş şeklini
      yansıtmamaktadır. Araçların kaza öncesi ve sonrası konumları hatalı
      çizilmiş, çarpışma noktası yanlış gösterilmiştir.

3. Karayolları Trafik Kanunu'nun 112. maddesi ve Karayolları Trafik
Yönetmeliği'nin ilgili hükümleri uyarınca, kaza tespit tutanağının gerçeği
yansıtmayan kısımlarının düzeltilmesi gerekmektedir.

4. Yargıtay'ın yerleşik içtihatları uyarınca, kaza tespit tutanağı kesin
hüküm teşkil etmez ve mahkemece takdir edilebilir bir delil niteliğindedir.
Tutanaktaki hatalar, bilirkişi incelemesi ile giderilebilir.

SONUÇ VE İSTEM

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. [Tarih] tarihli ve [Numara] sayılı kaza tespit tutanağına yapılan
   itirazın KABULÜNE,

2. Tutanaktaki kusur oranı tespitinin düzeltilmesine veya tutanağın
   kaldırılmasına,

3. Gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına,

4. Kararın tarafıma tebliğine,

karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim. [Tarih]

İtiraz Eden (Şüpheli)
[Adı Soyadı]
[İmza]

İtirazda Kullanılabilecek Deliller

Kaza tespit tutanağına itiraz sürecinde, iddialarınızı destekleyecek güçlü deliller sunmanız büyük önem taşır. İşte kullanılabilecek başlıca deliller:

1. Kamera Kayıtları

MOBESE Kayıtları

  • Şehir içi kavşaklarda ve ana arterlerde bulunan MOBESE kameralarının kayıtları
  • Kayıtlar genellikle 7 gün içinde silindiğinden, derhal talep edilmelidir
  • Sulh Ceza Hakimliği veya Cumhuriyet Savcılığı aracılığıyla talep edilebilir

Güvenlik Kamerası Görüntüleri

  • Kaza yerinin yakınındaki iş yerleri, binalar ve özel mülklerin güvenlik kameraları
  • Görüntülerin kaybolmaması için derhal muhafaza altına alınması gerekir
  • Kamera sahibinin rızasıyla veya mahkeme kararıyla elde edilebilir

Araç Kamera Kayıtları (Dashcam)

  • Araçlarda bulunan araç içi kamera kayıtları
  • En güvenilir delillerden biridir
  • Karşı tarafın ihlallerini doğrudan gösterir

2. Tanık Beyanları

  • Olay yerinde bulunan ve kazayı gören kişilerin beyanları
  • Tanıkların kimlik bilgileri ve iletişim adresleri tutanağa geçirilmelidir
  • Tanık beyanları, mahkemede dinlenmek üzere kayıt altına alınmalıdır

3. Bilirkişi Raporu

  • Kaza yerinin teknik incelemesi
  • Araç hasarlarının analizi
  • Çarpışma hızının ve yönünün belirlenmesi
  • Kusur oranının yeniden değerlendirilmesi

4. Kaza Yeri İnceleme Raporu

  • Olay yerinin fotoğrafları
  • Fren izleri, savrulma izleri, cam kırıkları
  • Yol ve hava durumu bilgileri
  • Trafik işaretleri ve sinyalizasyon durumu

5. Tıbbi Raporlar

  • Yaralanma durumunda alınan sağlık raporları
  • Darbe yönü ve şiddeti hakkında bilgi verir
  • Kusur tespiti ile uyumluluğu değerlendirilir

6. Diğer Deliller

Delil TürüAçıklama
Alkol testi sonucuSürücünün alkollü olup olmadığını gösterir
Ehliyet ve sigorta bilgileriSürücünün yetkisini ve sigorta kapsamını gösterir
Araç muayene raporuAracın teknik uygunluğunu gösterir
Hava durumu raporuKaza anındaki hava koşullarını belgeler
Yol bakım kayıtlarıYolun bakım durumu ve eksikliklerini gösterir

İtiraz Sonrası Süreç

İtiraz dilekçesinin Sulh Ceza Hakimliği’ne sunulmasından sonra aşağıdaki süreç işler:

1. Hakimin İncelemesi

  • Hakim, itiraz dilekçesini ve eklerini inceler
  • İtirazın süresinde olup olmadığını kontrol eder
  • Usul yönünden eksiklik varsa tamamlanmasını ister

2. Karşı Tarafın Görüşü

  • Hakim, karşı tarafa itiraz dilekçesini tebliğ eder
  • Karşı tarafın savunmasını almak için süre verir (genellikle 7 gün)
  • Karşı taraf savunma yapmazsa, mevcut deliller üzerinden karar verilir

3. Bilirkişi Ataması

  • Hakim, teknik konularda bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verebilir
  • Bilirkişi olarak genellikle trafik uzmanı, kaza rekonstrüksiyon uzmanı veya adli tıp uzmanı atanır
  • Bilirkişi raporu, kararın en önemli dayanağı haline gelir

4. Karar

  • Hakim, tüm delilleri ve bilirkişi raporunu değerlendirerek karar verir
  • Karar, itirazın kabulü veya reddi şeklinde olabilir
  • Kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde istinaf yolu açıktır

5. İtirazın Kabulü Durumunda

  • Tutanak düzeltilir veya kaldırılır
  • Yeni kusur oranı belirlenir
  • Bu karar, tazminat davasında bağlayıcı delil olarak kullanılır

6. İtirazın Reddi Durumunda

  • Tutanak olduğu gibi kalır
  • Tazminat davası açılarak, mahkeme nezdinde yeniden kusur değerlendirmesi talep edilebilir
  • Mahkeme, kendi bilirkişisini atayarak yeni bir değerlendirme yapabilir

İtiraz Edilmezse Ne Olur?

Kaza tespit tutanağına itiraz edilmemesi durumunda aşağıdaki sonuçlar doğar:

1. Tutanak Kesinleşir

  • İtiraz süresi içinde itiraz edilmezse, tutanak kesinleşir
  • Tutanaktaki bilgiler ve kusur oranları resmi olarak kabul edilir
  • Sigorta şirketleri, bu tutanağa göre işlem yapar

2. Sigorta Ödemesi

  • Sigorta şirketleri, kaza tespit tutanağındaki kusur oranlarına göre ödeme yapar
  • Kusurlu bulunan tarafın sigortası, karşı tarafın zararını karşılar
  • Kusur oranınız yüksekse, tazminat ödemeniz gereken miktar artar

3. Tazminat Davası

  • Tutanak kesinleşse dahi, tazminat davası açma hakkı devam eder
  • Mahkeme, tutanağı delil olarak değerlendirir ancak bağlayıcı değildir
  • Mahkeme, kendi bilirkişisini atayarak yeni bir kusur değerlendirmesi yapabilir

Önemli: Kaza tespit tutanağı, tazminat davalarında kesin hüküm teşkil etmez. Yargıtay’ın yerleşik içtihatları uyarınca, tutanak yalnızca takdir edilebilir bir delil niteliğindedir. Mahkeme, tutanağın aksine karar verebilir.


İtirazın Tazminata Etkisi

Kusur oranındaki değişiklik, tazminat miktarını doğrudan etkiler. Aşağıda, kusur oranı değişiminin tazminata etkisini gösteren örnekler sunulmuştur:

Tazminat Hesaplama Formülü

Ödenecek Tazminat = Toplam Zarar × (100 - Kusur Oranı) / 100

Örnek 1: Maddi Hasar Tazminatı

Bir trafik kazasında toplam maddi zarar 150.000 TL olarak tespit edilmiştir.

DurumKusur OranıÖdenecek Tazminat
İtiraz Öncesi%50150.000 × (100 - 50) / 100 = 75.000 TL
İtiraz Sonrası%20150.000 × (100 - 20) / 100 = 120.000 TL
Fark+45.000 TL

Bu örnekte, kusur oranının %50’den %20’ye düşürülmesi sayesinde 45.000 TL daha fazla tazminat alınmıştır.

Örnek 2: Yaralanmalı Kaza

Bir trafik kazasında toplam zarar (tedavi masrafları, iş gücü kaybı, araç hasarı) 500.000 TL olarak tespit edilmiştir.

DurumKusur OranıÖdenecek Tazminat
İtiraz Öncesi%75500.000 × (100 - 75) / 100 = 125.000 TL
İtiraz Sonrası%30500.000 × (100 - 30) / 100 = 350.000 TL
Fark+225.000 TL

Bu örnekte, kusur oranının %75’ten %30’a düşürülmesi sayesinde 225.000 TL daha fazla tazminat alınmıştır.

Örnek 3: Karşılıklı Tazminat Durumu

İki araçlı bir kazada her iki tarafın da zararı bulunmaktadır:

  • A Aracı zararı: 200.000 TL
  • B Aracı zararı: 100.000 TL
DurumA’nın KusuruB’nin KusuruA’nın AlacağıB’nin Alacağı
İtiraz Öncesi%60%40200.000 × 40% = 80.000 TL100.000 × 60% = 60.000 TL
İtiraz Sonrası%30%70200.000 × 70% = 140.000 TL100.000 × 30% = 30.000 TL
Fark+60.000 TL-30.000 TL

Bu örnekte, A aracının kusur oranının düşürülmesi, A’nın alacağı tazminatı 60.000 TL artırmıştır.

Manevi Tazminata Etkisi

Kusur oranı, manevi tazminat miktarını da etkiler:

  • Kusursuz taraf: Tam manevi tazminat talep edebilir
  • Kusurlu taraf: Kusur oranına göre manevi tazminat miktarı azalır
  • İhtirazi kaydı: Yargıtay, manevi tazminat davalarında kusur oranının etkisini dikkate alır

Hukuki Dayanak

Kaza tespit tutanağına itiraz süreci, aşağıdaki yasal düzenlemelere dayanmaktadır:

2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK)

Madde 112: Trafik kazalarının tespiti ve raporlanması

“Trafik kazalarında, kolluk kuvvetleri tarafından kaza yeri incelemesi yapılır ve kaza tespit tutanağı düzenlenir. Tutanağın bir örneği taraflara verilir.”

Madde 113: Kusur tespiti

“Kaza tespit tutanağında, tarafların kusur durumları belirtilir. Kusur oranları, kazanın oluş şekline göre belirlenir.”

Karayolları Trafik Yönetmeliği

Madde 114-119: Kaza tespit usul ve esasları

Kaza tespit tutanağının düzenlenmesi, içeriği, taraflara tebliği ve itiraz usulleri detaylı olarak düzenlenmiştir.

2918 Sayılı KTK İlgili Maddeler

MaddeKonu
Madde 3Trafik kazası tanımı
Madde 46Kusur sorumluluğu
Madde 47Tazminat sorumluluğu
Madde 85Ceza hükümleri
Madde 112Kaza tespiti
Madde 113Kusur tespiti

Türk Borçlar Kanunu (TBK)

Madde 49: Haksız fiil sorumluluğu

“Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.”

Madde 51: Müterafik kusur

“Zarara uğrayan, zararın doğmasında veya artmasında kusurlu ise, tazminatın miktarı ve kapsamı belirlenirken, durum ve koşullar göz önünde tutularak tazminat indirilir veya tamamen kaldırılır.”

2918 Sayılı KTK ve İlgili Mevzuat

Mevzuatİlgili Hüküm
Karayolları Trafik KanunuMadde 112, 113
Karayolları Trafik YönetmeliğiMadde 114-119
Türk Borçlar KanunuMadde 49, 51
2918 sayılı KTKCeza ve idari yaptırımlar

Yargıtay Kararları

Yargıtay’ın kaza tespit tutanağı ve itiraz konusundaki yerleşik içtihatları, hukuki sürecin seyrini belirlemede büyük önem taşır. İşte konuya ilişkin önemli Yargıtay kararları:

Karar 1: Kaza Tespit Tutanağının Delil Niteliği

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2019/4521, K. 2019/5892, T. 15.10.2019

“Kaza tespit tutanağı, trafik kazasının oluş şeklini ve tarafların kusur durumlarını belirleyen resmi bir belge olmakla birlikte, kesin hüküm teşkil etmez. Mahkeme, tutanaktaki tespitleri takdir eder ve gerekçeli kararında tutanağın aksine bir sonuca varabilir. Özellikle tutanaktaki kroki çiziminin hatalı olduğu, tanık beyanlarının dikkate alınmadığı veya teknik incelemenin eksik yapıldığı durumlarda, mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılarak yeni bir kusur değerlendirmesi yapılması gerekmektedir.”

Bu karar, kaza tespit tutanağının bağlayıcı olmadığını ve mahkemenin takdir yetkisini açıkça ortaya koymaktadır.

Karar 2: Kusur Oranının Yeniden Değerlendirilmesi

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2020/3215, K. 2020/4789, T. 22.06.2020

“Trafik kazasında düzenlenen kaza tespit tutanağındaki kusur oranı, taraflardan biri tarafından itiraz edildiğinde, mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılarak yeniden değerlendirilmelidir. Bilirkişi raporu, kaza yerinin teknik incelemesini, araç hasarlarının analizini ve çarpışma mekanizmasını içermelidir. Tutanaktaki kusur oranının hatalı olduğu tespit edilirse, mahkemece yeni bir kusur oranı belirlenerek tazminat miktarı buna göre hesaplanmalıdır.”

Bu karar, itiraz sürecinde bilirkişi incelemesinin zorunluluğunu ve kusur oranının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Karar 3: MOBESE Kayıtlarının Delil Değeri

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2021/1876, K. 2021/3254, T. 08.04.2021

“Kaza yerindeki MOBESE kamera kayıtları, kaza tespit tutanağının aksine bir durumu ortaya koyuyorsa, mahkemece bu kayıtlar dikkate alınmalıdır. Kamera kayıtları, kazanın gerçek oluş şeklini en doğru şekilde yansıtan delillerdir ve tutanaktaki hatalı tespitlerin düzeltilmesinde belirleyici rol oynar.”

Karar 4: İtiraz Süresinin Hak Kaybettirici Niteliği

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2018/6543, K. 2018/7891, T. 12.11.2018

“Kaza tespit tutanağına itiraz süresi, yasal olarak belirlenmiş hak düşürücü bir süredir. Bu süre içinde itiraz edilmemesi, tutanağın kesinleşmesine neden olur. Ancak, tutanağın kesinleşmesi, tazminat davası açma hakkını ortadan kaldırmaz. Mahkeme, tazminat davasında tutanağı delil olarak değerlendirir, ancak bağlayıcı değildir.”


Sık Sorulan Sorular (SSS)

1. Kaza tespit tutanağına itiraz süresi ne kadardır?

Kaza tespit tutanağına itiraz süresi, tutanağın tebliğinden itibaren 15 (on beş) gündür. Bu süre hak düşürücü niteliktedir ve geçirildiğinde itiraz hakkı kaybedilir.

2. İtiraz nereye yapılır?

Kaza tespit tutanağına itiraz, Sulh Ceza Hakimliği’ne yapılır. Ayrıca idari yönden Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü’ne veya Jandarma Bölge Komutanlığı’na da başvurulabilir.

3. İtiraz için avukat şart mı?

İtiraz için avukat tutma zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak hukuki sürecin doğru yürütülmesi ve delillerin etkin şekilde sunulması açısından bir trafik kazası avukatından destek alınması önerilir.

4. İtiraz ücreti var mı?

Sulh Ceza Hakimliği’ne yapılan itirazlar harca tabi değildir. Ancak bilirkişi incelemesi talep edilirse, bilirkişi ücreti talep eden taraf tarafından ödenir.

5. İtiraz sonucu ne zaman belli olur?

İtiraz süreci, mahkemenin iş yüküne ve bilirkişi incelemesi gerekip gerekmediğine bağlı olarak değişir. Ortalama olarak 1-3 ay içinde sonuçlanır.

6. İtiraz reddedilirse ne yapılır?

İtirazın reddi durumunda, tazminat davası açarak mahkeme nezdinde yeniden kusur değerlendirmesi talep edebilirsiniz. Mahkeme, kendi bilirkişisini atayarak yeni bir değerlendirme yapabilir.

7. Sigorta eksperinin düzenlediği tutanağa itiraz edilir mi?

Evet, sigorta eksperinin düzenlediği tutanağa da itiraz edilebilir. Ancak bu tutanaklar, polis/jandarma tutanağı ile aynı hukuki güce sahip değildir. Sigorta şirketleri arasında uyuşmazlık durumunda Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilir.

8. Kaza tespit tutanağı kesin hüküm müdür?

Hayır, kaza tespit tutanağı kesin hüküm teşkil etmez. Yargıtay’ın yerleşik içtihatları uyarınca, tutanak yalnızca takdir edilebilir bir delil niteliğindedir. Mahkeme, tutanağın aksine karar verebilir.

9. İtiraz dilekçesinde neler olmalıdır?

İtiraz dilekçesinde; itiraz edenin bilgileri, itiraz edilen tutanak bilgileri, itiraz nedenleri, deliller ve talep açıkça belirtilmelidir. Dilekçe, Sulh Ceza Hakimliği’ne hitaben yazılmalıdır.

10. MOBESE kayıtlarına nasıl ulaşılır?

MOBESE kayıtları, Sulh Ceza Hakimliği veya Cumhuriyet Savcılığı aracılığıyla talep edilebilir. Kayıtlar genellikle 7 gün içinde silindiğinden, derhal talep edilmesi önemlidir.

11. Kusur oranı değişince sigorta primi artar mı?

Evet, kusur oranınızın yüksek olması, sigorta priminizi etkileyebilir. Ancak itiraz sonucu kusur oranınız düşürülürse, sigorta priminiz de düşebilir.

12. Yurtdışında meydana gelen kazalarda itiraz nasıl yapılır?

Yurtdışında meydana gelen kazalarda, o ülkenin yasal prosedürleri uygulanır. Türkiye’deki sigorta şirketinizle iletişime geçerek, uluslararası sigorta anlaşmaları kapsamında işlem yapılmasını talep edebilirsiniz.

13. Kaza tespit tutanağı imzalanmazsa ne olur?

Kaza tespit tutanağını imzalamak, tutanağın içeriğini kabul ettiğiniz anlamına gelmez. Tutanağı imzalamamanız, itiraz hakkınızı kaybetmenize neden olmaz. Ancak tutanağın bir örneğini almanız önemlidir.

14. İtiraz sürecinde sigorta ödemesi durur mu?

Hayır, itiraz süreci sigorta ödemesini otomatik olarak durdurmaz. Sigorta şirketi, tutanağa göre ödeme yapabilir. Ancak itiraz sonucu kusur oranı değişirse, sigorta şirketi ödeme miktarını yeniden hesaplamak zorundadır.


Sonuç

Kaza tespit tutanağı, trafik kazalarının ardından sigorta talepleri ve tazminat davalarının temel dayanağını oluşturur. Ancak tutanak her zaman gerçeği tam olarak yansıtmayabilir. Hatalı kusur tespiti, eksik bilgi veya yanlış kroki nedeniyle hak kaybına uğramanız mümkündür.

Kaza tespit tutanağına itiraz hakkınızı kullanarak, hukuki süreci başlatabilir ve kusur oranınızın yeniden değerlendirilmesini sağlayabilirsiniz. İtiraz sürecinde;

  • Yasal sürelere dikkat edin (15 gün)
  • Güçlü deliller toplayın (kamera kayıtları, tanık beyanları, bilirkişi raporu)
  • Profesyonel hukuki destek alın
  • İtiraz dilekçenizi eksiksiz hazırlayın

Unutmayın, kaza tespit tutanağı kesin hüküm teşkil etmez ve mahkemece takdir edilebilir bir delil niteliğindedir. Haklarınızı korumak için zamanında ve etkin şekilde hareket etmeniz büyük önem taşımaktadır.

Yasal Uyarı: Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her dava kendine özgü koşullara sahiptir ve genel bilgiler, spesifik durumunuz için geçerli olmayabilir. Hukuki haklarınız ve yükümlülükleriniz konusunda detaylı bilgi almak için lisanslı bir avukata danışmanızı önemle tavsiye ederiz. Bu yazıda yer alan bilgiler, yazının yayınlandığı tarih itibarıyla yürürlükteki mevzuata dayanmaktadır. Mevzuatta değişiklik olması durumunda, bilgiler güncelliğini yitirebilir.