Kavşak Kazalarında Kusur Dağılımı ve Tazminat - Kim Haklı? 2026

Kavşak Kazalarında Kusur Dağılımı ve Tazminat: Kim Haklı?

Kavşak kazaları, Türkiye’deki trafik kazalarının en yaygın ve en karmaşık türlerinden birini oluşturmaktadır. Kavşaklardaki geçiş üstünlüğü ihlalleri, sinyal uyumsuzlukları ve dikkatsizlikler, her yıl on binlerce maddi ve manevi zarara yol açmaktadır. Bu yazıda, kavşak kazalarında kusur oranlarının nasıl belirlendiğini, hangi senaryolarda hangi tarafın ne ölçüde sorumlu tutulduğunu ve mağdurların hangi tazminat haklarına sahip olduğunu detaylı olarak inceleyeceğiz.

1. Giriş: Kavşak Kazalarının Türkiye’deki Boyutu

Türkiye’de her yıl 500.000’in üzerinde trafik kazası meydana gelmekte ve bu kazaların yaklaşık %30-35’i kavşaklarda gerçekleşmektedir. Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı verilerine göre, kavşak kazaları özellikle büyükşehirlerde kaza istatistiklerinin en büyük kalemini oluşturmaktadır.

Kavşak kazalarının bu denli yaygın olmasının temel nedenleri şunlardır:

  • Geçiş hakkı ihlalleri: Sürücülerin kavşaklarda öncelik kurallarını bilmemesi veya bilerek ihlal etmesi
  • Hız ve dikkatsizlik: Kavşaklara uygun hızda yaklaşılmaması ve çevre kontrolünün yapılmaması
  • Sinyal ihlalleri: Kırmızı ışıkta geçme, sarı ışıkta hızlanma gibi davranışlar
  • Yanlış kavşak tasarımı: Görüş mesafesinin yetersiz olduğu veya işaretlemelerin belirsiz olduğu kavşaklar
  • Döner kavşak hataları: Döner kavşak içine girerken ve çıkarken yapılan manevra hataları

Kavşak kazalarında kusur tespiti, diğer kaza türlerine göre daha karmaşık bir süreçtir. Çünkü birden fazla faktör (yol türü, sinyal durumu, araç yönü, hız, dikkat yükümlülüğü) aynı anda değerlendirilmektedir. Bu nedenle, kusur dağılımının doğru yapılması hem tazminat miktarını hem de sorumluluk dengesini doğrudan etkilemektedir.

Önemli: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her kaza kendine özgü koşullara sahiptir ve kusur tespiti somut olaya göre yapılır. Hukuki danışmanlık için bir avukata başvurmanız önemle tavsiye edilir.

2. Kavşak Türleri ve Hukuki Nitelikleri

Kavşaklar, yapısal özelliklerine ve trafik düzenlemelerine göre farklı türlere ayrılır. Her kavşak türü, farklı geçiş üstünlüğü kurallarına tabidir.

2.1. Sinyalli Kavşaklar

Trafik ışıkları ile yönetilen kavşaklardır. Geçiş hakkı, trafik ışıklarının renklerine göre belirlenir. Sinyalli kavşaklarda ışık ihlali, kusur tespitinde en belirleyici faktördür.

2.2. Sinyalsiz Kavşaklar

Trafik ışığı bulunmayan kavşaklardır. Bu kavşaklarda geçiş üstünlüğü, Karayolları Trafik Kanunu’nun (KTK) öngördüğü varsayılan kurallara göre belirlenir:

  • Sağdan gelen aracın önceliği
  • Ana yol - tali yol ilişkisi
  • Dönüş yapan aracın düz giden araca yol verme zorunluluğu

2.3. Döner Kavşaklar (Göbekli Kavşaklar)

Merkezinde bir ada bulunan ve araçların saat yönünün tersine döndüğü kavşaklardır. Döner kavşaklarda geçiş hakkı kuralı açıktır: Kavşak içinde bulunan aracın geçiş üstünlüğü vardır. Kavşağa girmek isteyen araç, kavşak içindeki araçlara yol vermek zorundadır.

2.4. T Kavşaklar

Bir yolun başka bir yola T şeklinde bağlandığı kavşaklardır. Genellikle ana yol - tali yol ilişkisi içerir. Tali yoldan gelen araç, ana yoldan gelen araçlara yol vermek zorundadır.

2.5. Ana Yol - Tali Yol Kavşakları

Bir yolun diğerine göre öncelikli olduğu kavşaklardır. Ana yol, genellikle “dur” veya “yol ver” işaretleriyle tali yoldan ayrılır. Tali yoldan gelen sürücü, ana yoldaki trafiğin durumunu kontrol etmek ve uygun boşlukta kavşağa girmek zorundadır.

3. Kusur Dağılımı Kuralları: Temel İlkeler

Kusur dağılımı, trafik kazasında tarafların olaya neden olan davranışlarının ağırlığına göre belirlenir. Kusur oranları, trafik polisi veya jandarma tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağında belirtilir ve gerektiğinde bilirkişi raporu ile kesinleşir.

3.1. Kusur Türleri

Kusur TürüAçıklamaÖrnek
Asli KusurKazaya doğrudan ve tek başına neden olan kusurKırmızı ışıkta geçme
İştiraki KusurKazaya dolaylı olarak katkıda bulunan kusurHız sınırını aşmak
Müşterek KusurBirden fazla tarafın birlikte kusurlu olduğu durumHer iki tarafın da dikkatsiz olması

3.2. Kusur Oranları

Kusur oranları genellikle şu şekilde sınıflandırılır:

Kusur OranıTanım
%100 (Tam Kusur)Kazayı tek başına neden olan taraf
%75 - %99 (Asli Kusur)Kazaya büyük ölçüde neden olan taraf
%50 (Eşit Kusur)Her iki tarafın eşit derecede kusurlu olduğu durum
%1 - %49 (İştiraki Kusur)Kazaya kısmen katkıda bulunan taraf
%0 (Kusursuz)Kazada hiçbir kusuru bulunmayan taraf

3.3. %100 Asli Kusur Senaryoları

Aşağıdaki durumlarda ilgili taraf genellikle %100 kusurlu sayılır:

  • Kırmızı ışıkta geçerek kazaya neden olmak
  • Yol ver işaretine uymamak
  • Tali yoldan ana yola çıkarken ana yoldaki araca yol vermemek
  • Döner kavşakta kavşak içindeki araca yol vermemek
  • Geri manevra yaparken arkadaki araca çarpmak
  • Park halindeki araca çarpmak
  • Kontrolsüz şerit değiştirme sonucu kazaya neden olmak

4. Tali Yol - Ana Yol Kazası: Kusur Dağılımı

Tali yol - ana yol ilişkisi, kavşak kazalarında en sık karşılaşılan durumlardan biridir ve kusur tespiti açısından son derece belirleyicidir.

4.1. Genel Kural

Tali yoldan gelen araç, ana yoldan gelen araca yol vermek zorundadır. Bu kural, Karayolları Trafik Kanunu’nun 49. maddesi ile düzenlenmiştir. Tali yoldan gelen sürücünün ana yolu kontrol etmeden kavşağa girmesi, %100 asli kusur olarak değerlendirilir.

4.2. Tali Yoldan Gelen Aracın %100 Kusurlu Olduğu Senaryolar

SenaryoAçıklamaKusur Dağılımı
Tali yoldan düz giden araç, ana yoldan düz giden araca çarparTali yol sürücüsü ana yolu kontrol etmeden kavşağa girmiştirTali yol: %100, Ana yol: %0
Tali yoldan sağa dönen araç, ana yoldan düz giden araca çarparTali yol sürücüsü ana yoldaki trafiğe yol vermemiştirTali yol: %100, Ana yol: %0
Tali yoldan sola dönen araç, ana yoldan gelen araca çarparTali yol sürücüsü hem ana yolu hem de karşı yönden gelen aracı hesaba katmamıştırTali yol: %100, Ana yol: %0

4.3. Tali Yol Sürücüsünün Kusurunun Azaldığı İstisnalar

Bazı durumlarda, tali yoldan gelen aracın kusuru %100’den daha düşük olabilir:

Ana yol sürücüsünün aşırı hızı: Ana yoldan gelen araç, yasal hız sınırını önemli ölçüde aşmışsa ve bu hız kazayı önlemeyi imkânsız hale getirmişse, ana yol sürücüsüne iştiraki kusur (%10-%30) verilebilir.

Ana yol sürücüsünün dikkatsizliği: Ana yol sürücüsü telefon kullanıyor, alkol almış veya başka bir şekilde dikkat dağıtıcı bir davranış sergiliyorsa, iştiraki kusur söz konusu olabilir.

Görüş mesafesinin yetersizliği: Kavşakta bitki örtüsü, park edilmiş araçlar veya yapısal engeller nedeniyle görüş mesafesi yetersizse, belediye veya karayolları idaresinin de kusuru gündeme gelebilir.

Yol işaretlerinin eksikliği: Tali yol - ana yol ilişkisini gösteren “dur” veya “yol ver” levhaları yoksa veya silikse, yol işaretlerinden sorumlu idarenin kusuru değerlendirilebilir.

4.4. Örnek Olay

Örnek: A aracı tali yoldan, B aracı ana yoldan gelmektedir. A aracı dur işaretine uymadan kavşağa girmiş ve B aracına çarpmıştır. Kaza tespit tutanağında A aracı %100 kusurlu, B aracı kusursuz bulunmuştur. Ancak B aracının hız tespit cihazı ile 90 km/h hızla gittiği (bölgedeki hız sınırı 50 km/h) tespit edilmiştir. Bu durumda, B aracına aşırı hız nedeniyle %20 iştiraki kusur verilebilir ve A aracının kusuru %80’e düşebilir.

5. Döner Kavşak Kazaları: Kusur Dağılımı

Döner kavşak kazaları, son yıllarda artan bir ivme göstermektedir. Özellikle büyükşehirlerde döner kavşak sayısının artmasıyla birlikte, bu tür kavşaklardaki kaza istatistikleri de yükselmektedir.

5.1. Temel Kural

Döner kavşak içinde bulunan aracın geçiş üstünlüğü vardır. Kavşağa girmek isteyen araç, kavşak içindeki araçlara yol vermek zorundadır. Bu kural, Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 52. maddesinde açıkça düzenlenmiştir.

5.2. Yaygın Kusur Senaryoları

SenaryoAçıklamaKusur Dağılımı
Kavşağa giren araç, kavşak içindeki araca çarparGiren araç yol vermemiştirGiren araç: %100, Kavşak içi: %0
Kavşak içinde şerit değiştiren araç, yanındaki araca çarparŞerit ihlali yapılmıştırŞerit değiştiren: %100, Diğer: %0
Kavşaktan çıkışta sinyal vermeyen araç, arkadaki araca çarparSinyal ihlali ve dikkatsizlikÇıkan araç: %100, Arkadaki: %0
Kavşak içindeki araç aşırı hızla dönerken kazaya neden olurAşırı hız nedeniyle kontrol kaybıKavşak içi: %70-80, Giren: %20-30
İki araç aynı anda kavşağa girmeye çalışırHer iki taraf da yol vermemiştirHer iki araç: %50

5.3. Döner Kavşaklarda Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Kavşağa girmeden önce mutlaka sola sinyal verilmelidir
  • Kavşak içinde şerit değiştirmek yasaktır
  • Kavşaktan çıkarken sağ sinyal verilmelidir
  • Kavşak içindeki araçlara her koşulda yol verilmelidir
  • Yayalara ve bisikletlilere öncelik tanınmalıdır

5.4. Yargıtay Kararı Örneği

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2019/4521, K. 2019/8932: Döner kavşakta kavşak içinde bulunan araca yol vermeden kavşağa giren araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu, ancak kavşak içindeki aracın da aşırı hız nedeniyle kontrolü kaybetmesi durumunda iştiraki kusur değerlendirilebileceği hükme bağlanmıştır. Mahkeme, somut olayda kavşak içindeki aracın hız sınırını %40 aşması nedeniyle %20 iştiraki kusur verilmesini uygun bulmuştur.

6. Sinyalli Kavşak Kazaları

Sinyalli kavşaklarda geçiş hakkı, trafik ışıklarının renklerine göre belirlenir. Işık ihlali, kusur tespitinde en net ve en tartışmasız kriterlerden biridir.

6.1. Işık Renklerine Göre Kurallar

Işık RengiAnlamıİhlal Durumunda Kusur
KırmızıDurKırmızı ışıkta geçen araç %100 kusurlu
SarıHazırlan / Dur (güvenli şekilde durulamıyorsa dikkatli geç)Sarı ışıkta hızlanarak geçen araç kusurlu
YeşilGeçYeşil ışıkta geçen araç geçiş hakkına sahip
Yeşil OkSadece ok yönünde geçOk dışında yöne giden araç kusurlu

6.2. Kırmızı Işık İhlali

Kırmızı ışıkta geçmek, trafik suçları arasında en ağır yaptırımlara tabi olan ihlallerden biridir ve kavşak kazalarında kırmızı ışıkta geçen araç neredeyse her zaman %100 kusurlu sayılır.

Kırmızı ışık ihlalinde kusur dağılımı:

SenaryoKusur Dağılımı
Kırmızı ışıkta geçen araç, yeşil ışıkta düz giden araca çarparKırmızı ışıkta geçen: %100, Yeşil ışıkta giden: %0
Kırmızı ışıkta geçen araç, yeşil ışıkta sola dönen araca çarparKırmızı ışıkta geçen: %100, Sola dönen: %0
Her iki araç da kırmızı ışıkta geçmişHer iki araç: %50

6.3. Sarı Işık Geçme

Sarı ışık, “hazırlan” anlamına gelir. Sürücü, güvenli bir şekilde durabilecek konumdaysa durmak zorundadır. Ancak durma mesafesi içindeyse, dikkatli bir şekilde geçebilir.

Sarı ışıkta geçme sırasında kaza meydana gelirse, şu faktörler değerlendirilir:

  • Aracın durma mesafesi içinde olup olmadığı
  • Geçiş sırasında hızın artırılıp artırılmadığı
  • Karşı tarafın yeşil ışıkta geçmeye başlayıp başlamadığı

Örnek: A aracı sarı ışıkta hızlanarak kavşağa girmiş, B aracı yeşil ışık yandığında kavşağa girmiştir. Çarpışma meydana gelmiştir. A aracının sarı ışıkta hızlanması nedeniyle %70-80, B aracının da kavşağa girmeden önce sol kontrolü yapmaması nedeniyle %20-30 kusurlu bulunması muhtemeldir.

6.4. MOBESE ve Kamera Kayıtları

Sinyalli kavşak kazalarında, MOBESE ve kavşak güvenlik kameraları kusur tespitinde belirleyici rol oynamaktadır. Kamera kayıtları, hangi aracın hangi ışıkta kavşağa girdiğini net olarak ortaya koymakta ve itiraz süreçlerinde kritik delil niteliği taşımaktadır.

7. Sinyalsiz Kavşak Kazaları

Sinyalsiz kavşaklarda geçiş üstünlüğü, KTK’nın varsayılan kurallarına göre belirlenir. Bu kurallar, sürücüler tarafından iyi bilinmelidir.

7.1. Sağdan Gelenin Önceliği

Sinyalsiz kavşaklarda temel kural şudur: Sağdan gelen aracın geçiş üstünlüğü vardır. Bu kural, KTK madde 50’de düzenlenmiştir.

SenaryoAçıklamaKusur Dağılımı
A aracı kuzeyden, B aracı doğudan geliyor (B, A’nın sağında)B aracının geçiş üstünlüğü varA aracı: %100, B aracı: %0
Her iki araç da sağdan gelen kuralını ihlal ediyorÇarpışmaHer iki araç: %50
Sağdan gelen araç aşırı hızlıKazanın önlenmesi mümkün değilSağdan gelen: %20-30, Diğer: %70-80

7.2. Sağa ve Sola Dönüş Kuralları

Sinyalsiz kavşaklarda dönüş yapan araçlar, düz giden araçlara yol vermek zorundadır:

  • Sola dönen araç: Karşı yönden gelen düz giden araca ve sağdan gelen araca yol vermelidir
  • Sağa dönen araç: Sağdan gelen araca ve kavşaktaki yayalara yol vermelidir

7.3. Örnek Olay

Örnek: Sinyalsiz bir kavşakta A aracı doğudan batıya düz gitmekte, B aracı batıdan doğuya sola dönmektedir. B aracı, A aracına yol vermeden dönüş yapmış ve çarpışma meydana gelmiştir. Bu durumda B aracı, sola dönüş kuralını ihlal ettiği için %100 kusurlu bulunacaktır.

8. Sağa ve Sola Dönüş Kazaları

Dönüş yapan araçların kusur durumu, kavşak kazalarında en sık karşılaşılan sorunlardan biridir.

8.1. Sola Dönüş Kazaları

Sola dönüş yapan araç, aşağıdaki yüklere sahiptir:

  1. Karşı yönden gelen düz giden araçlara yol verme
  2. Sağdan gelen araçlara yol verme
  3. Dönüş sinyalini önceden verme
  4. Uygun şeritte dönüş yapma

Sola dönüş yapan aracın %100 kusurlu olduğu senaryolar:

SenaryoAçıklama
Sola dönen araç, karşıdan düz giden araca yol vermezKarşıdan gelen aracın geçiş üstünlüğü vardır
Sola dönen araç sinyal vermeden dönüş yaparArkadaki araçlar dönüşü öngörememiştir
Sola dönen araç yanlış şeritten dönüş yaparGeniş dönüş kuralı ihlal edilmiştir

8.2. Sağa Dönüş Kazaları

Sağa dönüş yapan araç, aşağıdaki yüklere sahiptir:

  1. Sağdan gelen araçlara yol verme
  2. Sağa dönüş sinyalini önceden verme
  3. Sağ şeride yaklaşma
  4. Yayalara yol verme

Sağa dönüş yapan aracın %100 kusurlu olduğu senaryolar:

SenaryoAçıklama
Sağa dönen araç, sağdan gelen araca yol vermezSağdan gelenin önceliği ihlal edilmiştir
Sağa dönen araç yayaya çarparYaya geçiş hakkı ihlal edilmiştir
Sağa dönen araç sinyal vermeden dönüş yaparDiğer sürücüler bilgilendirilmemiştir

8.3. Dönüş Kazalarında Kusur Dağılımı Tablosu

Dönüş YönüKarşı Tarafın DurumuKusur Dağılımı
Sola dönüşKarşıdan düz giden araçDönen: %100, Düz giden: %0
Sola dönüşKarşıdan sağa dönen araçGenellikle eşit kusur (%50-%50)
Sola dönüşKarşıdan gelen araç aşırı hızlıDönen: %70-80, Karşıdan gelen: %20-30
Sağa dönüşSağdan gelen düz giden araçDönen: %100, Sağdan gelen: %0
Sağa dönüşYaya geçidinde yayaDönen: %100, Yaya: %0
Sağa dönüşArkadan gelen araç şerit ihlali yapmışDönen: %60-70, Arkadan gelen: %30-40

9. Tazminat Hesaplama: Senaryolar ve 2026 Rakamları

Kavşak kazalarında tazminat hesaplaması, kusur oranlarına ve oluşan zararın türüne göre yapılır. Üç ana tazminat türü bulunmaktadır:

9.1. Tazminat Türleri

Tazminat TürüAçıklamaYasal Dayanak
Maddi TazminatAraç hasarı, tedavi giderleri, gelir kaybıTBK m. 50, 51
Manevi TazminatRuhsal zarar, acı ve üzüntüTBK m. 56, 72
Destekten Yoksun Kalma TazminatıÖlüm durumunda yakınların tazminat hakkıTBK m. 88, KTK m. 100

9.2. Hesaplama Yöntemi

Tazminat hesaplama formülü:

Tazminat = Toplam Zarar × (100 - Kusur Oranı) / 100

9.3. Örnek Senaryolar ve Hesaplamalar (2026 Rakamları)

Senaryo 1: Tali Yol - Ana Yol Kazası

  • A aracı (tali yol) B aracına (ana yol) çarpmış
  • A aracı: %100 kusurlu, B aracı: %0 kusurlu
  • B aracının hasar bedeli: 180.000 TL
  • B aracının tedavi giderleri: 25.000 TL
  • B aracının geçici araç kiralama gideri: 15.000 TL

B aracının talep edebileceği toplam tazminat:

  • Maddi tazminat: 180.000 + 25.000 + 15.000 = 220.000 TL
  • Kusur oranı %0 olduğu için tamamı talep edilebilir

Senaryo 2: Döner Kavşak Kazası (Müşterek Kusur)

  • A aracı kavşağa girmiş, B aracı kavşak içindeymiş
  • A aracı: %80 kusurlu, B aracı: %20 kusurlu (aşırı hız)
  • A aracının hasar bedeli: 150.000 TL
  • B aracının hasar bedeli: 200.000 TL

A aracının talep edebileceği tazminat:

  • Toplam zarar: 150.000 TL
  • Kusur düşümü: 150.000 × 20% = 30.000 TL
  • Net tazminat: 120.000 TL

B aracının talep edebileceği tazminat:

  • Toplam zarar: 200.000 TL
  • Kusur düşümü: 200.000 × 80% = 160.000 TL
  • Net tazminat: 40.000 TL

Senaryo 3: Sinyalli Kavşak - Kırmızı Işık İhlali

  • A aracı kırmızı ışıkta geçmiş, B aracı yeşil ışıkta düz gitmiş
  • A aracı: %100 kusurlu, B aracı: %0 kusurlu
  • B aracının hasar bedeli: 250.000 TL
  • B aracının tedavi giderleri: 45.000 TL
  • B aracının iş gücü kaybı (3 ay): 90.000 TL
  • B aracının manevi tazminat talebi: 100.000 TL

B aracının talep edebileceği toplam tazminat:

  • Maddi tazminat: 250.000 + 45.000 + 90.000 = 385.000 TL
  • Manevi tazminat: Mahkeme takdirinde (genellikle 50.000 - 150.000 TL arası)

Senaryo 4: Eşit Kusurlu Kavşak Kazası

  • Sinyalsiz kavşakta her iki araç da sağdan gelen kuralını ihlal etmiş
  • Her iki araç: %50 kusurlu
  • A aracının hasar bedeli: 120.000 TL
  • B aracının hasar bedeli: 160.000 TL

A aracının talep edebileceği tazminat:

  • 120.000 × 50% = 60.000 TL

B aracının talep edebileceği tazminat:

  • 160.000 × 50% = 80.000 TL

9.4. 2026 Yılı Tazminat Tablosu (Ortalama Değerler)

Kaza TürüOrtalama Hasar BedeliOrtalama Maddi TazminatOrtalama Manevi Tazminat
Hafif hasarlı kavşak kazası50.000 - 100.000 TL50.000 - 100.000 TL10.000 - 30.000 TL
Orta hasarlı kavşak kazası100.000 - 250.000 TL100.000 - 250.000 TL30.000 - 75.000 TL
Ağır hasarlı kavşak kazası250.000 - 500.000 TL250.000 - 500.000 TL75.000 - 200.000 TL
Yaralanmalı kavşak kazası200.000 - 600.000 TL200.000 - 600.000 TL50.000 - 300.000 TL
Ölümle sonuçlanan kavşak kazası-1.000.000 - 3.000.000 TL500.000 - 1.500.000 TL

Not: Yukarıdaki rakamlar ortalama değerlerdir ve somut olayın koşullarına göre değişiklik gösterebilir. Manevi tazminat miktarı tamamen mahkemenin takdirindedir.

10. Kusur Dağılımına İtiraz Süreci

Kusur dağılımına itiraz, trafik kazası mağdurlarının en önemli haklarından biridir. Kusur oranı, tazminat miktarını doğrudan etkilediğinden, hatalı bir kusur tespiti ciddi maddi kayıplara yol açabilir.

10.1. İtiraz Yolları

İtiraz YoluSüreMerci
Kaza tespit tutanağına itiraz15 günSulh Ceza Hakimliği
Bilirkişi raporuna itirazRaporun tebliğinden itibaren 2 haftaMahkeme
Kusur dağılımına dava yoluyla itiraz2 yıl (zaman aşımı)Asliye Hukuk Mahkemesi
İdari para cezasına itiraz15 günSulh Ceza Hakimliği

10.2. İtiraz Gerekçeleri

Kusur dağılımına aşağıdaki gerekçelerle itiraz edilebilir:

  • Delil yetersizliği: Kaza tespit tutanağının yetersiz delile dayanması
  • Kroki hataları: Kaza yerinin yanlış çizilmesi veya ölçülerin hatalı olması
  • Tanık ifadeleri: Tanıkların ifadelerinin dikkate alınmaması
  • Kamera kayıtları: MOBESE veya araç kamerası kayıtlarının değerlendirilmemesi
  • Hız tespiti: Hız tespit cihazı verilerinin dikkate alınmaması
  • Yol koşulları: Yol bozukluğu, işaret eksikliği gibi faktörlerin göz ardı edilmesi
  • Bilirkişi hatası: Bilirkişi raporundaki teknik hatalar veya eksiklikler

10.3. İtiraz Süreci Adımları

  1. Kaza tespit tutanağını inceleyin: Tutanağın size tebliğ edilmesinden itibaren 15 gün içinde itiraz hakkınız bulunmaktadır.
  2. Delilleri toplayın: Kamera kayıtları, tanık ifadeleri, araç hasar fotoğrafları, kaza yeri krokisi gibi delilleri bir araya getirin.
  3. Avukata başvurun: Kusur dağılımına itiraz hukuki bir süreçtir ve uzman bir trafik avukatının desteği önemlidir.
  4. Sulh Ceza Hakimliğine başvurun: İtiraz dilekçenizi, delillerinizle birlikte Sulh Ceza Hakimliğine sunun.
  5. Bilirkişi incelemesi talep edin: Hakimlik, gerektiğinde yeni bir bilirkişi incelemesi isteyebilir.
  6. Mahkeme kararını bekleyin: Hakimlik, delilleri değerlendirerek kusur dağılımını onaylayabilir veya değiştirebilir.

10.4. Zaman Aşımı Süreleri

Talep TürüZaman Aşımı SüresiBaşlangıç
Maddi tazminat davası2 yılKazanın ve zararın öğrenildiği tarih
Manevi tazminat davası2 yılKazanın ve zararın öğrenildiği tarih
Kesin zaman aşımı10 yılKaza tarihi
SGK rücu davası2 yılÖdeme tarihi

11. Hukuki Dayanak: Yasal Düzenlemeler ve Yargıtay Kararları

Kavşak kazalarında kusur dağılımı ve tazminat talepleri, aşağıdaki yasal düzenlemelere dayanmaktadır:

11.1. Karayolları Trafik Kanunu (KTK)

MaddeKonuİçerik
Madde 49Geçiş hakkıSürücüler, geçiş hakkı bulunan araçlara yol vermek zorundadır
Madde 50Sağdan gelenin önceliğiSinyalsiz kavşaklarda sağdan gelen aracın geçiş üstünlüğü vardır
Madde 51Dönüş kurallarıDönüş yapan araçlar, düz giden araçlara yol vermelidir
Madde 52Döner kavşaklarKavşak içindeki araçların geçiş üstünlüğü vardır
Madde 85Kusur ve sorumlulukTrafik kazalarında kusur oranına göre tazminat sorumluluğu belirlenir
Madde 100TazminatTrafik kazalarında zarar görenlerin tazminat hakkı

11.2. Karayolları Trafik Yönetmeliği

MaddeKonu
Madde 52Döner kavşaklarda geçiş kuralları
Madde 53Sinyalli kavşaklarda geçiş kuralları
Madde 54Tali yol - ana yol ilişkisi
Madde 55Dönüş yapma kuralları

11.3. Türk Borçlar Kanunu (TBK)

MaddeKonu
Madde 49Haksız fiil sorumluluğu
Madde 50Maddi tazminat
Madde 51Tazminatın kapsamı
Madde 56Manevi tazminat
Madde 72Kusur ve illiyet bağı
Madde 88Destekten yoksun kalma tazminatı

11.4. Yargıtay Kararları

Karar 1: Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2019/4521, K. 2019/8932

“Döner kavşakta kavşak içinde bulunan araca yol vermeden kavşağa giren araç sürücüsünün asli kusurlu olduğu kabul edilmelidir. Ancak, kavşak içindeki aracın da aşırı hız nedeniyle kazayı önleme imkanını kaybetmesi halinde, iştiraki kusur değerlendirilebilir. Somut olayda, kavşak içindeki aracın hız sınırını %40 aşarak kavşak içinde bulunması nedeniyle %20 iştiraki kusur verilmesi yerindedir.”

Karar 2: Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2021/3215, K. 2021/7843

“Tali yoldan ana yola çıkarken ana yoldan gelen araca yol vermeyen sürücünün %100 kusurlu olduğu kuraldır. Ancak ana yoldan gelen aracın aşırı hızı, alkol etkisi altında olması veya dikkat yükümlülüğünü ihlal etmesi gibi hallerde iştiraki kusur söz konusu olabilir. Tali yol sürücüsünün kusurunun azaltılabilmesi için ana yol sürücüsünün kusurunun somut delillerle ispatlanması gerekir.”

Karar 3: Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2022/1876, K. 2022/4532

“Sinyalli kavşakta kırmızı ışıkta geçen araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu tartışmasızdır. Ancak yeşil ışıkta kavşağa giren aracın da kavşak içinde kontrol yapma yükümlülüğü bulunmaktadır. Yeşil ışıkta dahi olsa, kavşağa giren aracın sağ-sol kontrolü yapmadan girmesi halinde iştiraki kusur değerlendirilebilir.”

12. Dava Süreci: Kaza Yeri İncelemesinden Karara

Kavşak kazalarında tazminat davası süreci, aşağıdaki aşamalardan oluşmaktadır:

12.1. Kaza Anı ve İlk Müdahale

  1. Güvenlik önlemleri: Dörtlü flaşörleri yakın, reflektör çıkarın
  2. Sağlık kontrolü: Yaralı varsa 112’yi arayın
  3. Polis/Jandarma bildirimi: 155 veya 156’yı arayın
  4. Delil toplama: Kaza yeri fotoğrafları, tanık bilgileri
  5. Kaza tespit tutanağı: Polis/jandarma tarafından düzenlenir

12.2. Kaza Tespit Tutanağı ve Kroki

Kaza tespit tutanağı, kusur dağılımının belirlenmesinde en önemli belgedir. Tutanağın içeriğinde şunlar bulunmalıdır:

  • Kaza yeri krokisi
  • Araçların pozisyonları
  • Darbe noktaları
  • Yol ve hava koşulları
  • Tanık ifadeleri
  • Alkol ve uyuşturucu test sonuçları
  • Hız tespit verileri

Önemli: Kaza tespit tutanağını imzalamadan önce dikkatlice okuyun. Tutanağın size tebliğ edilmesinden itibaren 15 gün içinde itiraz hakkınız bulunmaktadır.

12.3. Bilirkişi İncelemesi

Mahkeme sürecinde, teknik konularda bilirkişi incelemesi yapılmaktadır. Bilirkişi raporu, aşağıdaki konuları değerlendirmektedir:

  • Kaza mekanizması ve çarpışma analizi
  • Hız tespiti ve fren mesafesi hesaplaması
  • Kusur oranı belirlemesi
  • Hasar bedeli tespiti
  • Nedensellik bağı analizi

12.4. Dava Süreci Aşamaları

AşamaAçıklamaSüre
Dava dilekçesiTazminat talebinin mahkemeye sunulması-
Cevap dilekçesiDavacının savunması2 hafta
Delil toplamaKamera kayıtları, tanık dinlenmesi, bilirkişi3-6 ay
Bilirkişi raporuTeknik inceleme sonucu1-3 ay
DuruşmaTarafların dinlenmesi ve delil değerlendirmesi1-3 ay
KararMahkeme hükmü-
İtiraz/TemyizKarara karşı yasal yollara başvuru2 hafta (itiraz), 1 ay (temyiz)

12.5. Dava Maliyetleri

KalemTutar (2026)
Başvurma harcıTalep edilen tazminatın %6,83’ü
Karar ve ilam harcıTalep edilen tazminatın %3,41’i
Bilirkişi ücreti5.000 - 15.000 TL
Avukatlık ücretiTalep edilen tazminatın %10-20’si
Tebligat giderleri500 - 2.000 TL

Not: Davayı kazanan tarafın yargılama giderleri karşı tarafa yükletilebilir. Ayrıca, karşı tarafın avukatlık ücreti de lehine hükmedilen tarafa ödenebilir.

13. Sık Sorulan Sorular (SSS)

1. Kavşak kazasında kusur oranı nasıl belirlenir?

Kusur oranı, trafik polisi veya jandarma tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağında belirtilir. Tutanağın düzenlenmesinde; kaza yeri krokisi, tanık ifadeleri, kamera kayıtları, araç hasarları ve yol koşulları değerlendirilir. Kusur oranına itiraz edilmesi halinde, mahkeme tarafından bilirkişi incelemesi yaptırılabilir.

2. Tali yoldan gelen araç her zaman %100 kusurlu mudur?

Genel kural olarak tali yoldan gelen araç ana yoldan gelen araca yol vermek zorundadır ve yol vermemesi halinde %100 kusurlu sayılır. Ancak ana yol sürücüsünün aşırı hızı, alkol etkisi, dikkatsizliği gibi durumlar söz konusu olduğunda iştiraki kusur verilebilir ve tali yol sürücüsünün kusuru %100’den düşük olabilir.

3. Döner kavşakta kavşak içindeki araca çarparsam ne olur?

Döner kavşaklarda kavşak içinde bulunan aracın geçiş üstünlüğü vardır. Kavşağa giren araç, kavşak içindeki araca yol vermek zorundadır. Yol vermeden kavşağa girip kazaya neden olan araç sürücüsü genellikle %100 kusurlu bulunur. Ancak kavşak içindeki aracın aşırı hızı gibi durumlar iştiraki kusur doğurabilir.

4. Kırmızı ışıkta geçen araç her zaman %100 kusurlu mudur?

Evet, kırmızı ışıkta geçmek açık bir trafik kuralı ihlalidir ve kırmızı ışıkta geçen araç neredeyse her zaman %100 kusurlu sayılır. Yeşil ışıkta kavşağa giren aracın da kavşak içinde kontrol yapma yükümlülüğü bulunmakla birlikte, bu yükümlülük ihlali nadiren iştiraki kusur doğurur.

5. Kusur dağılımına nasıl itiraz edebilirim?

Kusur dağılımına, kaza tespit tutanağının tebliğinden itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Hakimliğine itiraz edebilirsiniz. İtiraz dilekçenizde, kusur dağılımının neden hatalı olduğunu ve elinizdeki delilleri (kamera kayıtları, tanık ifadeleri, teknik raporlar vb.) belirtmelisiniz. Ayrıca tazminat davası açarak da kusur oranının değiştirilmesini talep edebilirsiniz.

6. Tazminat davası ne kadar sürer?

Tazminat davasının süresi, davanın karmaşıklığına ve mahkemenin iş yoğunluğuna göre değişmektedir. Basit davalar 6-12 ay içinde sonuçlanabilirken, bilirkişi incelemesi gerektiren karmaşık davalar 1-3 yıl sürebilmektedir.

7. Kaskom varsa tazminat için dava açmama gerek var mı?

Kasko poliçeniz, kendi aracınızın hasarını karşılar. Ancak kasko, manevi tazminat, iş gücü kaybı gibi kalemleri kapsamayabilir. Ayrıca, kasko şirketi ödeme yaptıktan sonra karşı tarafa rücu edebilir. Karşı tarafın kusuru oranında ek tazminat talep etmek için dava açmanız gerekebilir.

8. Sinyalsiz kavşakta sağdan gelen araca çarparsam kusurum ne olur?

Sinyalsiz kavşaklarda sağdan gelen aracın geçiş üstünlüğü vardır. Sağdan gelen araca çarpan araç sürücüsü genellikle %100 kusurlu bulunur. Ancak sağdan gelen aracın aşırı hızı veya başka bir kusuru varsa iştiraki kusur değerlendirilebilir.

9. Kavşak kazasında manevi tazminat talep edebilir miyim?

Evet, kavşak kazasında yaralanma veya ölüm durumunda manevi tazminat talep edebilirsiniz. Manevi tazminat miktarı, yaralanmanın ağırlığı, kalıcı sakatlık durumu, mağdurun yaşı ve sosyal durumu gibi faktörler göz önünde bulundurularak mahkeme tarafından takdir edilir. 2026 yılı itibarıyla, yaralanmalı kazalarda manevi tazminat genellikle 50.000 - 300.000 TL arasında değişmektedir.

10. Kusur oranım %50 ise tazminatım yarı yarıya mı düşer?

Evet, kusur oranınız %50 ise talep edebileceğiniz tazminat, toplam zararın %50’si olacaktır. Örneğin, toplam zararınız 200.000 TL ise ve kusur oranınız %50 ise, alabileceğiniz tazminat 100.000 TL olacaktır.

11. Kavşak kazasında yol işaretlerinin eksikliği kusur dağılımını etkiler mi?

Evet, kavşakta tali yol - ana yol ilişkisini gösteren “dur” veya “yol ver” levhalarının eksik olması veya silik olması durumunda, yol işaretlerinden sorumlu idarenin (belediye veya Karayolları Genel Müdürlüğü) kusuru gündeme gelebilir. Bu durumda, kusur dağılımı yeniden değerlendirilebilir ve idareye karşı tazminat davası açılabilir.

12. MOBESE kayıtları kusur tespitinde ne kadar etkili?

MOBESE ve kavşak güvenlik kamerası kayıtları, kusur tespitinde en güçlü delillerden biridir. Kamera kayıtları, hangi aracın hangi ışıkta kavşağa girdiğini, araçların hızını, yönünü ve çarpışma anını net olarak ortaya koymaktadır. Kamera kayıtlarının bulunması, itiraz süreçlerinde belirleyici rol oynamaktadır. Kamera kayıtları genellikle 30-90 gün süreyle saklanmaktadır, bu nedenle kaza发生后 mümkün olan en kısa sürede kayıtların talep edilmesi önemlidir.


Yasal Uyarı

Bu yazı, genel bilgilendirme amaçlı hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. Her trafik kazası kendine özgü koşullara sahiptir ve kusur tespiti somut olayın tüm delilleri değerlendirilerek yapılır. Yazıda yer alan bilgiler, yazının yazıldığı tarih itibarıyla geçerli olan yasal düzenlemelere dayanmaktadır. Yasal düzenlemelerde değişiklik olabilir ve Yargıtay içtihatları zaman içinde gelişebilir.

Trafik kazası sonrası hukuki haklarınızı korumak ve en doğru şekilde hareket etmek için, uzman bir trafik hukuku avukatından profesyonel hukuki danışmanlık almanız önemle tavsiye edilir. Bu yazıda yer alan örnek hesaplamalar ve senaryolar, ortalama değerlere dayanmaktadır ve somut olayınıza uygulanamayabilir.